HuquqTech
Keyingi yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini, davlat hokimiyati vakillik organlariga saylovlarni hamda referendumni ochiq, shaffof va mustaqillik prinsiplari asosida oʻtkazishda xalq hokimiyati va siyosiy plyuralizmning huquqiy asoslarini mustahkamlash va saylov tizimini bosqichma-bosqich modernizatsiyalash boʻyicha chora-tadbirlar qabul qilindi.
Saylov tizimi nafaqat davlat hokimiyati organlarini demokratik shakllantirish tizimining elementi, balki fuqarolik jamiyatining davlat boshqaruvida ishtirok etish darajasi koʻrsatkichiga aylandi.
Shu bilan birga, mamlakatda amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlar, davlat organlarini shakllantirish jarayonini yanada demokratlashtirish siyosati saylovlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish boʻyicha toʻplangan tajriba, zamonaviy xalqaro saylov standartlarini va saylov jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalanishni hisobga olgan holda saylov tizimining huquqiy asoslarini yanada takomillashtirishni talab etmoqda.
Shu bilan bir qatorda, zamonaviy shart-sharoitlarda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining (keyingi oʻrinlarda — Markaziy saylov komissiyasi) axborot-tahliliy, uslubiy va maslahat ishlarini tashkillashtirishga qoʻyiladigan talablar, shuningdek, ilgʻor xorijiy tajribani oʻrganish va joriy etishga, saylov komissiyalari aʼzolarining professional mahoratini yuksaltirishga talablar oshib bormoqda.
Saylov komissiyalari va referendumni oʻtkazish boʻyicha komissiyalar faoliyati samaradorligini oshirish, shuningdek, 2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarni bajarish maqsadida:
1. Oʻzbekiston Respublikasi saylov tizimini yanada takomillashtirishning eng muhim yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilansin:
birinchidan — saylov va referendumlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish, shuningdek, fuqarolar konstitutsiyaviy saylov huquqlarini amalga oshirilishini taʼminlash boʻyicha umumeʼtirof etilgan xalqaro prinsiplar va standartlar, xorijiy mamlakatlarning ilgʻor tajribasini hisobga olgan holda, saylov tizimi va qonunchiligini bosqichma-bosqich liberallashtirish;
ikkinchidan — saylov komissiyalarining faoliyati samaradorligini oshirish, Markaziy saylov komissiyasining saylovlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish jarayonida, tashkiliy, axborot-tahliliy, uslubiy, maslahat funksiyalarini kuchaytirish, uning maqomini mustahkamlash hamda optimallashtirish;
uchinchidan — saylov komissiyalari va referendumni oʻtkazish boʻyicha komissiyalar faoliyatiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish, saylovlarni boshqarish tizimini modernizatsiya qilish, saylov jarayonida axborot xavfsizligini taʼminlash;
toʻrtinchidan — saylov komissiyalari aʼzolarining malakasini oshirish va oʻqitish tizimini joriy etish, saylovchilar hamda saylov jarayoni boshqa subyektlarining huquqiy madaniyatini yuksaltirish;
beshinchidan — saylovlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazishda jamoatchilik nazoratini kuchaytirish, saylov komissiyalari va referendumni oʻtkazish boʻyicha komissiyalar faoliyatida jamoatchilik ishtirokini keng taʼminlash;
oltinchidan — saylov komissiyalari faoliyatining moddiy-texnik taʼminotini yanada yaxshilash, munosib sharoit yaratish, saylov komissiyalari aʼzolari va xodimlari samarali faoliyat yuritishlari uchun ijtimoiy va moddiy ragʻbatlantirishning yangi mexanizmlarini joriy etish;
yettinchidan — saylov qonunchiligi meʼyorlarini unifikatsiyalash va takomillashtirish.
2. Markaziy saylov komissiyasi tomonidan:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari va boshqa jamoat tashkilotlari bilan birgalikda demokratik tamoyillarga hamda xalqaro standartlarga javob beradigan Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksi loyihasi ishlab chiqilgani;
Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda saylov jarayoniga “bitta saylovchi — bitta ovoz” tamoyilini amalga oshirishni taʼminlaydigan Oʻzbekiston Respublikasi saylovchilarining yagona elektron roʻyxatini joriy etish boʻyicha ish olib borilayotgani maʼlumot uchun qabul qilinsin.
3. Markaziy saylov komissiyasining:
a) Saylov qonunchiligi va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturini 1-ilovaga muvofiq qabul qilish;
b) saylov komissiyasining doimiy asosda ishlovchi 9 nafar aʼzosi shu jumladan, rais, rais oʻrinbosari va kotibi ishini tashkil etish, shuningdek, 39 nafar masʼul xodimdan iborat Markaziy saylov komissiyasi Kotibiyati shtat birligini belgilash;
(3-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 22-yanvardagi PF-19-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2024-y., 06/24/19/0059-son)
v) Markaziy saylov komissiyasi tarkibida Saylov qonunchiligi va zamonaviy texnologiyalar boʻyicha oʻquv markazini tashkil etish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilsin. Oʻquv markazining vazifalari etib quyidagilar belgilansin:
saylov komissiyasi aʼzolarini tizimli oʻqitish, malakasini oshirish, ularning saylov qonunchiligi sohasida mukammal bilimlarini, saylov jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishda professional koʻnikmalarini shakllantirish;
saylovlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish amaliyoti, shuningdek, milliy saylov qonunchiligining umumeʼtirof etilgan xalqaro prinsiplari va standartlariga muvofiqligini tizimli ravishda monitoring qilib borish;
saylov tizimining muammolarini chuqur oʻrganishni taʼminlash, ushbu sohadagi dolzarb muammolar boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazish, shuningdek, ularni bartaraf etish yuzasidan takliflar ishlab chiqish;
saylov jarayonini tashkil etish boʻyicha ilmiy-amaliy qoʻllanmalar tayyorlash va chop etish, saylovchilarni saylovda ovoz berish tartibi, saylov kampaniyasi jarayonlari bilan tanishtirish boʻyicha zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda oʻquv-uslubiy materiallarni yaratish.
4. 2024-yil 1-fevraldan Markaziy saylov komissiyasi aʼzolari va Kotibiyat xodimlarining Yagona tarif setkasi boʻyicha ish haqi razryadlari 2-ilovaga muvofiq;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy saylov komissiyalari doimiy asosda ishlovchi aʼzolarining Yagona tarif setkasi boʻyicha ish haqi razryadlari 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 22-yanvardagi PF-19-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2024-y., 06/24/19/0059-son)
5. Belgilansinki, maqomi, mehnatga haq toʻlash va moddiy ragʻbatlantirish, moddiy-maishiy taʼminot shart-sharoitlariga koʻra:
Markaziy saylov komissiyasi raisi — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining oʻrinbosariga;
Markaziy saylov komissiyasi raisi oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi qoʻmita raisiga;
Markaziy saylov komissiyasi kotibi — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi qoʻmita raisining oʻrinbosariga;
Markaziy saylov komissiyasining doimiy asosda ishlovchi aʼzolari — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi qoʻmita aʼzolariga;
Markaziy saylov komissiyasi Kotibiyati xodimlari — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi devonining tegishli xodimlariga tenglashtiriladi.
Bunda, uzoq muddat xizmati uchun haq olish huquqini beruvchi ish staji Markaziy saylov komissiyasi tomonidan tasdiqlangan tartibga muvofiq hisoblanadi.
Markaziy saylov komissiyasining texnik va xizmat koʻrsatuvchi xodim shtat birliklari amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi va Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda belgilanadi.
(5-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 28-oktabrdagi PQ-4872-sonli qarori tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 29.10.2020-y., 07/20/4872/1423-son)
6. Ish beruvchilarga saylovlarni va referendumni oʻtkazish davrida jamoatchilik asosida ishlab kelayotgan tuman va shaharlar saylov komissiyalari raisi, uning oʻrinbosari yoki kotiblariga Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar hamda Toshkent shahar saylov komissiyalarining tavsiyalariga koʻra, oylik maoshiga asosiy ish joyi moddiy ragʻbatlantirish jamgʻarmasi hisobidan 50 foiz miqdorida ustama belgilash tavsiya etilsin.
7. Markaziy saylov komissiyasi aʼzolari daxlsizlik maqomi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati aʼzolariga tenglashtirilsin.
8. Toshkent shahar hokimligi:
ikki oy muddatda Markaziy saylov komissiyasini majlislar oʻtkazish, xorijiy mamlakatlar va xalqaro tashkilotlardan tashrif buyuruvchi rasmiy delegatsiyalar va kuzatuvchilarni qabul qiladigan zallar, shuningdek, seminar-treninglar oʻtkazishga moʻljallangan xonalardan iborat alohida binoga joylashtirish boʻyicha takliflar tayyorlasin;
zarur hollarda, Markaziy saylov komissiyasining doimiy asosda ishlovchi aʼzolariga xizmat uylari ajratsin.
9. Davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari hamda boshqa davlat tashkilotlari saylov komissiyalari va referendumni oʻtkazish boʻyicha komissiyalarga saylov va referendumlarga tayyorgarlik koʻrish va ularni oʻtkazish, qoʻyilgan vazifalarni bajarishlari uchun axborot, hujjatlar, bino va inshootlar, zarur moddiy-texnika vositalarini oʻz vaqtida taqdim etish boʻyicha amaliy yordam koʻrsatilishini taʼminlasin.
10. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Markaziy saylov komissiyasi faoliyatini takomillashtirish va uning moliyaviy mustaqilligini va moddiy-texnik bazasini mustahkamlash hamda transport vositalari bilan taʼminlash uchun zarur mablagʻlarni ajratsin.
11. Markaziy saylov komissiyasi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari va qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari, vazirliklar va idoralar normativ-huquqiy hujjatlarining majburiy joʻnatmalari roʻyxatiga kiritilsin.
12. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi faoliyatini tashkil etish masalalari toʻgʻrisida” 1998-yil 9-sentabrdagi 387-son qarorining 2 va 6-bandlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
13. Markaziy saylov komissiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
14. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Z.Sh. Nizomiddinov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisining birinchi oʻrinbosari B.M. Mavlonov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2018-yil 6-noyabr,
PQ-4004-son
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 6-noyabrdagi PQ-4004-son qaroriga 1-ILOVA
Saylov qonunchiligi va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar dasturi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 6-noyabrdagi PQ-4004-son qaroriga 2-ILOVA
Markaziy saylov komissiyasi aʼzolari va Kotibiyat xodimlarining ish haqi razryadlari
(2-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 22-yanvardagi PF-19-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 23.01.2024-y., 06/24/19/0059-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 6-noyabrdagi PQ-4004-son qaroriga 3-ILOVA
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududiy saylov komissiyalari doimiy asosda ishlovchi aʼzolarining ish haqi razryadlari
Izoh: hududiy saylov komissiyalari doimiy asosda ishlovchi aʼzolarining ish haqi razryadlari Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi Kotibiyati xodimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash shartlari asosida markazlashgan tartibda ushbu maqsadlarga ajratilgan mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi.
(3-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 17-iyundagi PQ-229-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 17.06.2026-y., 07/26/229/0610-son)