HuquqTech
Respublikamizda suv resurslaridan oqilona foydalanish va kichik gidroenergetikani yanada rivojlantirish, bunda raqamlashtirish va sunʼiy intellekt texnologiyalari imkoniyatlaridan keng foydalanish, shuningdek, kichik va mikro gidroelektr stansiyalarini barpo etishga tadbirkorlik subyektlarini keng jalb etish uchun shart-sharoitlarni kengaytirish maqsadida qaror qilaman:
I. Maqsadlar
1. Quyidagilar respublika hududlarida kichik va mikro gidroelektr stansiyalari (keyingi oʻrinlarda — kichik va mikro GESlar) tarmogʻini 2026 — 2030-yillarda rivojlantirishning asosiy maqsadlari etib belgilansin:
(a) kichik va mikro GESlar tarmogʻining umumiy quvvatini 204 MVtdan oshirish va yiliga 620 mln kVt/soat ekologik toza elektr energiyasini ishlab chiqarish;
(b) yangi kichik va mikro GESlarni ishga tushirish hisobiga 350 mingta aholi xonadonini yashil energiya bilan taʼminlash;
(v) kichik gidroenergetikaga oid yagona maʼlumotlar bazasi va raqamli platformani yaratish, sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida texnik-iqtisodiy baholashlarni tashkil etish;
(g) kichik gidroenergetika tarmogʻini rivojlantirishda “taʼlim — innovatsiya — ishlab chiqarish” kooperatsiyasini yoʻlga qoʻyish va sohada dual taʼlimni rivojlantirish.
II. Kichik va mikro GESlar tarmogʻini kengaytirish, sohani raqamlashtirish va sunʼiy intellektni joriy etish
2. Respublika hududida joylashgan kanallar, daryolar va oʻzanlarda umumiy quvvati 204 MVtdan ortiq boʻlgan kichik va mikro GESlarni qurish imkoniyati aniqlanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
3. 2026 — 2030-yillarda kichik va mikro GESlar tarmogʻini kengaytirishning maqsadli koʻrsatkichlarini oʻz ichiga olgan respublika hududlarida kichik va mikro GESlarni qurish va ishga tushirish dasturi (keyingi oʻrinlarda — Dastur) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
4. Energetika sohasini rivojlantirish va sohaga investitsiyalarni jalb qilish masalalari boʻyicha muvofiqlashtiruvchi komissiya (keyingi oʻrinlarda — Muvofiqlashtiruvchi komissiya) Dasturning oʻz vaqtida va toʻliq ijro etilishi yuzasidan tizimli nazorat oʻrnatsin.
5. Energetika vazirligi Suv xoʻjaligi vazirligi va Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda 2027-yil 1-fevralga qadar salohiyatli kichik va mikro GES loyihalarini aniqlash, amalga oshirish va ekspluatatsiya qilish jarayonlarini muvofiqlashtirish va monitoring qilish maqsadida raqamli platforma (keyingi oʻrinlarda — Raqamli platforma) ishlab chiqilishini taʼminlasin va uni tajriba-sinov tariqasida ishga tushirsin.
6. Raqamli platformada quyidagi chora-tadbirlar amalga oshirilishi taʼminlansin:
(a) daryolar, kanallar va oʻzanlarning texnik, gidrologik va topologik koʻrsatkichlari, rejali betonlashtirish, suv sarfining mavsumiy oʻzgarishlari, tegishli kosmik suratlar hamda infratuzilmaga (yoʻl, kanal, elektr tarmogʻi) oid maʼlumotlar bazasini shakllantirish;
(b) maʼlumotlar bazasi asosida sunʼiy intellekt yechimlari yordamida kichik va mikro GESlarni qurish boʻyicha salohiyatli loyiha nuqtalarini aniqlash;
(v) aniqlangan nuqtalar va infratuzilma maʼlumotlari tahlillari hamda sunʼiy intellekt yechimlariga tayanib loyihalarning texnik-iqtisodiy jihatdan samaradorligi (past, oʻrta, yuqori) koʻrsatkichlarini aniqlash va ular asosida amalga oshirish uchun tavsiya etish;
(g) kichik va mikro GESlar loyihalarini amalga oshirish monitoringi, geografik joylashuvi, ishlab chiqarish koʻrsatkichlari hamda qurilish-pudrat va loyiha-qidiruv tashkilotlari, butlovchi qismlarni ishlab chiqaruvchi, yetkazib beruvchi va xizmat koʻrsatuvchi tadbirkorlik subyektlariga doir maʼlumotlar bazasini yuritish.
7. Energetika vazirligi “Oʻzbekgidroenergo” AJ, mahalliy hokimliklar hamda boshqa manfaatdor vazirlik va idoralar maʼlumotlari asosida olti oy muddatda 2026-yilga qadar betonlashtirilgan kanallar, daryolar va oʻzanlarni toʻliq xatlovdan oʻtkazib, ularda kichik va mikro GESlarni qurish va ishga tushirish boʻyicha tuman (shahar) kesimida aniq manzilli roʻyxatlarni (keyingi oʻrinlarda — manzilli roʻyxatlar) tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
8. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:
(a) mahalliy hokimliklar, respublika hududlarida mikro gidroelektr stansiyalarini oʻrnatish va barpo etish boʻyicha hududiy komissiyalar Energetika vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi hamda “Oʻzbekgidroenergo” AJning texnik tavsiyalari asosida har yili yangi betonlashtirilgan kanallar, daryolar va oʻzanlarda kichik va mikro GESlarni qurish imkoniyatlarini oʻrganadi, manzilli roʻyxatlarni shakllantiradi va Energetika vazirligiga taqdim etadi;
(b) Energetika vazirligi taqdim etilgan manzilli roʻyxatlarni tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritib boradi.
9. Muvofiqlashtiruvchi komissiyaga, zaruratga koʻra, Energetika vazirligining asoslantirilgan takliflari asosida Dastur va manzilli roʻyxatlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish huquqi berilsin.
III. Kichik va mikro GESlarni qurishga oid tartiblarni takomillashtirish
10. Kichik va mikro GESlarni loyihalash, qurish va ekspluatatsiya qilishda atrof-muhitga oid va ijtimoiy talablar majburiy tartibda inobatga olinishi belgilansin.
11. Quvvati 5 MVtgacha boʻlgan kichik va mikro GESlarni qurish boʻyicha loyiha tashabbuskorlarini aniqlash maqsadida Energetika vazirligi buyurtmasi asosida “E-auksion” elektron savdo maydonchasida ishlab chiqarilgan elektr energiyasini sotib olish tarifini pasaytirib borish yuzasidan oʻtkaziladigan elektron auksionda boshlangʻich narx bilan birgalikda eng quyi narxni ham belgilash tartibi joriy etilsin. Bunda narxlar II guruh isteʼmolchilari uchun belgilangan tarifga nisbatan quyidagicha oʻrnatiladi:
(a) quvvati 500 kVtgacha boʻlgan mikro GESlarga — boshlangʻich narxi 150 foiz, eng quyi narxi 50 foiz miqdorida;
(b) quvvati 500 kVtdan 2 MVtgacha boʻlgan kichik GESlarga — boshlangʻich narxi 120 foiz, eng quyi narxi 40 foiz miqdorida;
(v) quvvati 2 MVtdan 5 MVtgacha boʻlgan kichik GESlarga — boshlangʻich narxi 100 foiz, eng quyi narxi 30 foiz miqdorida.
12. Energetika vazirligi va “Oʻzbekgidroenergo” AJning quvvati 100 kVtgacha boʻlgan mikro GESlarni loyihalashtirish va qurishni soddalashtirilgan tartibda amalga oshirishga oid quyidagi takliflariga rozilik berilsin:
(a) quvvati 100 kVtgacha boʻlgan mikro GESlarni qurilish obyektlarining xavf-xatar toifasi boʻyicha II murakkablik toifasiga kiritish;
(b) quvvati 50 kVtgacha boʻlgan, inshoot hajmi 300 metr kubdan oshmaydigan mikro GESlarni shaharsozlik hujjatlari ekspertizasidan hamda davlat arxitektura-qurilish nazoratidan oʻtkazishdan ozod etish;
(v) mazkur bandning “a” va “b” kichik bandlarida nazarda tutilgan loyiha tashabbuskorlariga qurilish ishlarini qurilish loyihasining elektr qismi asosida bosqichma-bosqich amalga oshirishga ruxsat berish.
Bunda loyiha hujjatlarini ishlab chiqish va “Oʻzbekgidroenergo” AJ bilan kelishish, yagona elektr energetikasi tizimiga ulanish nuqtasi boʻyicha texnik shartlar va davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasini olish talablari saqlanib qoladi.
13. Kichik va mikro GES loyihalari tashabbuskorlariga qoʻshimcha suv bosimini yaratish maqsadida kanallar, daryolar va oʻzanlar konstruksiyasiga oʻzgartirish kiritish huquqi berilsin.
Bunda kanallar, daryolar va oʻzanlar konstruksiyasini oʻzgartirish ishlari Suv xoʻjaligi vazirligi tomonidan berilgan texnik shartlar asosida, belgilangan tartibda ishlab chiqilgan va davlat ekspertizasidan oʻtkazilgan loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq amalga oshirilishi belgilab qoʻyilsin.
14. Suv xoʻjaligi vazirligi va uning tizimidagi ekspluatatsiya tashkilotlariga, Energetika vazirligi bilan kelishilgan holda oʻzlariga tegishli suv obyektlarida oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi kichik va mikro GES loyihalarini auksion savdolarisiz toʻgʻridan-toʻgʻri amalga oshirishga ruxsat berilsin.
Bunda kichik va mikro GES qurish loyihalarini amalga oshirishning tuman (shahar) kesimidagi har yilgi manzilli roʻyxatlari ularning moliyalashtirish manbalari koʻrsatilgan holda Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
15. “Oʻzbekgidroenergo” AJ manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda xalqaro va milliy standartlar asosida bir oy muddatda kichik va mikro GESlarni loyihalashtirish, qurish, ishga tushirish va ekspluatatsiya qilish boʻyicha uslubiy qoʻllanmani ishlab chiqsin. Mazkur qoʻllanmada quyidagi majburiy ekologik talablar alohida koʻzda tutilsin:
(a) loyihalashtirilayotgan har bir kichik va mikro GES uchun daryo yoki ariq suvining minimal ekologik oqim sathi saqlanishini kafolatlash;
(b) suv olish inshootlari atrofida baliqlar va suv hayvonlari uchun migratsiya yoʻllarini hamda baliq oʻtkazgich moslamalarini loyihalashtirish;
(v) kichik va mikro GESlarni qurish va ekspluatatsiya qilish jarayonida suvning loyqalanishi, gidrokimyoviy yoki termik ifloslanishiga yoʻl qoʻymaslik choralarini koʻrish;
(g) kichik va mikro GESlarni qurishda suv obyektlarining suvni muhofaza qilish zonalari va qirgʻoqboʻyi mintaqalariga ekologik zararni minimallashtirish;
(d) davlat ekologik ekspertizasi xulosalari olinishini taʼminlash;
(j) ishlab turgan kichik va mikro GESlarda doimiy ravishda suv oqimi hajmi, suv sifati va bioxilma-xillik monitoringini olib borish.
16. Energetika vazirligi va “Oʻzbekgidroenergo” AJ ikki oy muddatda Xususiy sektor ishtirokida kichik va mikro GESlar loyihalarini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritsin.
IV. Mahalliy ishlab chiqarishni kengaytirish
17. Energetika vazirligi, “Oʻzbekgidroenergo” AJ, Savdo-sanoat palatasi, Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda:
(a) mahalliylashtirilishi lozim boʻlgan kichik va mikro GESlar texnologiyalari, agregatlari va butlovchi qismlarining aniq roʻyxatini shakllantirsin;
(b) 2026-2027-yillarda kichik va mikro GESlar texnologiyalari, agregatlari va butlovchi qismlarini ishlab chiqarishni mahalliylashtirish hamda quvvatlarni kengaytirish taklifini Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi boshqaruv kengashiga kiritsin.
18. “Oʻzbekgidroenergo” AJning mikro GESlar texnologiyalari, agregatlari va butlovchi qismlarini ishlab chiqaruvchi mahalliy korxonalarni “shatakka olish” tizimi asosida qoʻllab-quvvatlash toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.
Bunda “Oʻzbekgidroenergo” AJga Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligining taklifiga asosan kamida 5 ta mahalliy korxonaga muhandislar ajratish, uskunalarni yetkazish, texnik hujjatlarni ishlab chiqish hamda boshqa texnik, texnologik va moliyaviy koʻmak koʻrsatish huquqi berilsin.
V. Ilm-fan va amaliyotning uygʻunligini taʼminlash
19. Kichik quvvatli yashil energiya yoʻnalishlari, jumladan, kichik gidroenergetika uchun yuqori malakali kadrlarni tayyorlash tizimini takomillashtirish maqsadida:
(a) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Energetika vazirligi bilan birgalikda 2026/2027 oʻquv yilidan boshlab kichik quvvatli yashil energiya yoʻnalishlari, jumladan, kichik gidroenergetika uchun yuqori malakali kadrlarni tayyorlashni oliy taʼlim tashkilotlarida dual taʼlim tizimi asosida joriy etsin;
(b) Energetika vazirligi “Oʻzbekgidroenergo” AJ bilan birgalikda energetika tizimidagi korxonalar, jumladan, kichik gidroenergetika obyektlarini amaliyot bazalari sifatida belgilasin va talabalarning ishlab chiqarishdagi amaliy faoliyatini moliyaviy qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini tashkil etsin.
20. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi Energetika vazirligi bilan birgalikda quyidagilarga qaratilgan ilmiy-amaliy seminarlar, forumlar va hududiy targʻibot tadbirlarini tizimli tashkil etib borsin:
(a) sohaga investitsiya kiritish istagida boʻlgan tadbirkorlar (investor) uchun professor-oʻqituvchilar, mutaxassislar va masʼul tashkilotlar ishtirokida kichik va mikro GESlarning imkoniyatlari, energiya tejamkor texnologiyalar hamda qayta tiklanuvchi energiya manbalarining samaradorligini tushuntirish;
(b) kichik va mikro GESlarning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy afzalliklarini ommaviy axborot vositalari orqali keng targʻib qilish.
VI. Qaror ijrosini tashkil qilish, taʼminlash va nazorat
21. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi Energetika vazirligi bilan birgalikda ikki hafta muddatda “E-auksion” elektron savdo maydonchasida quvvati 5 MVtgacha boʻlgan GESlarni qurish boʻyicha loyiha tashabbuskorlarini aniqlash maqsadida oʻtkaziladigan elektron onlayn auksion savdolarini oʻtkazish reglamentiga tegishli oʻzgartirishlar kiritsin.
22. Energetika vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
23. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-martdagi “Respublika hududlarida mikro gidroelektr stansiyalari tarmogʻini rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-129-son qaroriga 2-ilovaga muvofiq qoʻshimcha kiritilsin.
24. Mazkur qaror ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsan javobgar etib quyidagilar belgilansin:
(a) energetika vaziri Sh. Xodjayev va suv xoʻjaligi vaziri Sh. Xamrayev — belgilangan topshiriq va vazifalarning oʻz vaqtida bajarilishini taʼminlashga;
(b) raqamli texnologiyalar vazirining birinchi oʻrinbosari O. Pekos, energetika vazirining birinchi oʻrinbosari U. Mamadaminov va suv xoʻjaligi vazirining oʻrinbosari M. Karimov — sohani raqamlashtirish va sunʼiy intellektni joriy etishga;
(v) energetika vazirining birinchi oʻrinbosari U. Mamadaminov va suv xoʻjaligi vazirining birinchi oʻrinbosari Z. Ishpulatov — kichik va mikro GESlar loyihalari amalga oshirilishini monitoring qilishga.
25. Belgilansinki, mazkur qaror ijrosi har yili Muvofiqlashtiruvchi komissiya yigʻilishlarida tanqidiy muhokama qilib boriladi.
26. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul vazirlik va idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2026-yil 19-avgust,
PQ-298-son
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 19-avgustdagi PQ-298-son qaroriga1-ILOVA
Respublika hududlarida kichik va mikro GESlarni qurish va ishga tushirish
T/rHudud nomiIshga tushgan quvvatlar (kVt)Rejalashtirilgan quvvatlar (kVt)Jami (kVt)2026-yilgacha2026-yil2027-yil2028-yil*2029-yil*2030-yil*Jami40 83013 43538 38060 88234 18317 090204 8001.Qoraqalpogʻiston Respublikasi1455900610521602 2412.Andijon viloyati13 9807 00015 75014 9238 1005 67565 4283.Buxoro viloyati0502539645001001 8674.Jizzax viloyati5501 2606 6408 4404 00023021 1205.Qashqadaryo viloyati3 7503 1802 5984 7745 0003 60022 9026.Navoiy viloyati8055012 700181203 4877.Namangan viloyati7204008772 4101 2003005 9078.Samarqand viloyati3 7404905 5217 5003 10040020 7519.Surxondaryo viloyati6 880501 0887 2001 0002 68018 89810.Sirdaryo viloyati051 6624 0691 0001006 83611.Toshkent viloyati8 160251 5002 9509 1863 64525 46612.Fargʻona viloyati2 7309251502 8321502006 98713.Xorazm viloyati3559201 300145502 45514.Toshkent shahri60352021010030455
* 2028 — 2030-yillar uchun rejalashtirilgan quvvatlarga raqamli platforma, Suv xoʻjaligi vazirligining gidrologik va topografik maʼlumotlari hamda hududiy komissiyalarning tavsiyalari asosida aniqlik kiritib boriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 19-avgustdagi PQ-298-son qaroriga2-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-martdagi “Respublika hududlarida mikro gidroelektr stansiyalari tarmogʻini rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-129-son qaroriga kiritilayotgan qoʻshimcha
3-ilova quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“Lavozimi boʻyicha—Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisining hamda viloyatlar hokimlarining qishloq va suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha ilmiy maslahatchilari”.