HuquqTech
Taʼlim tashkilotlarida oʻquv va ilmiy-tadqiqot jarayonlarini xalqaro standartlar asosida baholash tizimini joriy etish hamda kadrlar tayyorlash sifatini oshirish maqsadida qaror qilaman:
I. Maqsad
1. Ushbu Farmonning asosiy maqsadi taʼlim va ilmiy-tadqiqot tashkilotlari faoliyatini tashqi baholash mexanizmlarini belgilash hamda koʻrsatilayotgan taʼlim xizmatlari sifatini oshirish hisoblanadi.
II. Taʼlim sifatini tashqi baholash tizimini isloh qilish
2. “Taʼlim sohasidagi loyihalar markazi” loyiha ofisi negizida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzurida Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tashkil etilsin.
Belgilansinki, Agentlik oʻrta maxsus, kasbiy, oliy va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim, shuningdek, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish, malakalarni baholash sohalarida tashqi sifat nazoratini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli davlat organi hisoblanadi, bundan tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tashkilotlari hamda taʼlim dasturlari mustasno. Mazkur sohada tashqi sifat nazorati hamda kompleks va maxsus davlat akkreditatsiyasini amalga oshirish boʻyicha vakolatli davlat organi Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Uzluksiz kasbiy rivojlanish markazi hisoblanadi.
(2-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2026-y., 06/26/191/0937-son)
3. Quyidagilar:
Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligining asosiy faoliyat yoʻnalishlari 1-ilovaga muvofiq;
Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligi faoliyatini tashkil etish tartibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
III. Taʼlim sifatini taʼminlash
4. Belgilansinki, Agentlik taʼlim sifatini tashqi baholashni quyidagi shakllarda amalga oshiradi:
(a) oʻrta maxsus, kasbiy, oliy va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim, shuningdek, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tashkilotlarini (keyingi oʻrinlarda — taʼlim tashkilotlari) kompleks va maxsus davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazadi (bundan tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini qayta tayyorlash, ularning malakasini oshirish va ixtisoslashtirish, shuningdek, rezidentura boʻyicha kadrlar tayyorlash faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar hamda ularning taʼlim dasturlari mustasno). Bunda:
(4-band “a” kichik bandining birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2026-y., 06/26/191/0937-son)
(i) kompleks davlat akkreditatsiyasi har 5 yilda taʼlim tashkilotlarini tashqi baholash natijalari asosida oʻtkaziladi;
(ii) maxsus davlat akkreditatsiyasi kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyilayotgan taʼlim dasturlari boʻyicha oʻquv jarayoni boshlanishidan oldin oʻtkaziladi;
(b) taʼlim tashkilotini xavfni tahlil qilish (murojaatlar, soʻrovnoma asosida aniqlangan kamchiliklar, ommaviy axborot vositalari, ijtimoiy tarmoqlar materiallari va boshqa ishonchli maʼlumotlar) asosida navbatdan tashqari oʻrganadi. Bunda:
(i) xavfni tahlil qilish jarayonida kamchiliklar aniqlanganda Agentlik taʼlim tashkilotiga bu haqda taqdimnoma kiritadi hamda kamchiliklarni bartaraf etish uchun muddat belgilaydi;
(ii) kamchiliklarning belgilangan muddatda bartaraf etilmaganligi taʼlim tashkilotini navbatdan tashqari kompleks davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazishga asos boʻladi hamda bu haqda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi xabardor qilinadi.
Bunda davlat akkreditatsiyasi va xavfni tahlil qilish natijasi boʻyicha Agentlik taqdimnomasida koʻrsatilgan kamchiliklarni bartaraf etish taʼlim tashkilotlari uchun majburiy hisoblanadi;
(v) taʼlim tashkilotlarida taʼlim-tarbiya va ilmiy-tadqiqot jarayonlari sifatini qiyosiy taqqoslash asosida ularning milliy reytingini yuritadi;
(g) taʼlim tashkilotlari bitiruvchilari bilim va koʻnikmasiga baho berish va ularning zamonaviy mehnat bozori talablariga mosligini oʻrganish maqsadida Umummilliy ish beruvchilar soʻrovnomasini oʻtkazadi;
(d) taʼlim tashkilotlari oʻquvchi va talabalarining taʼlim sifati boʻyicha fikrlarini oʻrganishga qaratilgan Umummilliy talabalar soʻrovnomasini oʻtkazadi.
5. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:
(a) taʼlim tashkilotlarining davlat akkreditatsiyasi toʻlov asosida amalga oshiriladi hamda undan tushgan mablagʻlar akkreditatsiyani oʻtkazish bilan bogʻliq (jumladan, jalb qilingan mutaxassislar mehnatiga haq toʻlash) xarajatlarni qoplashga yoʻnaltiriladi;
(b) Agentlik respublika hududida faoliyatini amalga oshirish huquqi beriladigan xalqaro, xorijiy va nodavlat akkreditatsiya tashkilotlariga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi hamda ularning reyestrini yuritadi. Bunda mazkur reyestrga kiritilgan tashkilotlar tomonidan taʼlim dasturlarini akkreditatsiyadan oʻtkazish tavsiyaviy xarakterga ega boʻladi;
(v) 2025-yilga qadar bitiruvchisi boʻlmagan hamda akkreditatsiyadan oʻtmagan taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklari mazkur tashkilotni kompleks davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish davrida maxsus davlat akkreditatsiyasidan ham oʻtkaziladi;
(g) taʼlim tashkilotining kompleks davlat akkreditatsiyasidan oʻtmaganligi yoki oʻtkazish jarayonida aniqlangan kamchiliklarni belgilangan muddatlarda bartaraf etmaganligi litsenziya talab va shartlarini qoʻpol ravishda buzish deb baholanadi hamda Agentlik litsenziyani bekor qilish masalasini hal etish uchun Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligiga taqdimnoma kiritadi;
(d) kompleks davlat akkreditatsiyasi natijalariga koʻra muayyan taʼlim dasturida aniqlangan qoʻpol kamchiliklar belgilangan muddatda bartaraf etilmagan taqdirda ushbu taʼlim dasturi boʻyicha oʻquv faoliyatini davom ettirish va qabulni amalga oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi;
(e) litsenziyasi bekor qilingan taʼlim tashkiloti yoki akkreditatsiyasi bekor qilingan taʼlim dasturida tahsil olayotgan talabalar oʻqishini davlat va nodavlat taʼlim tashkilotlarining mos va turdosh taʼlim yoʻnalishlari va mutaxassisliklariga belgilangan tartibda koʻchirish Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
IV. Taʼlim xizmatlari koʻrsatishni tashkil etish
6. Belgilansinki, 2025-yil 1-iyuldan boshlab yangi tashkil etiladigan taʼlim tashkilotlari faoliyatini yoʻlga qoʻyish quyidagi ikki bosqichda amalga oshiriladi:
(a) birinchi bosqichda faoliyatni boshlash uchun oʻrta maxsus, kasbiy, oliy va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim tashkilotlari oʻrnatilgan tartibda litsenziyalanadi, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish taʼlim tashkilotlari xabardor qilish tartibida tashkil etiladi;
(b) ikkinchi bosqichda taʼlim tashkilotlarining kadrlar tayyorlash yoʻlga qoʻyiladigan taʼlim dasturlari (kasblar, taʼlim yoʻnalishlari, mutaxassisliklar, ixtisosliklar, kurslar) maxsus davlat akkreditatsiyasidan oʻtkaziladi. Bunda:
(i) maxsus davlat akkreditatsiyasidan oʻtmagan taʼlim dasturlari boʻyicha taʼlim oluvchilarni oʻqishga qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi;
(ii) maxsus davlat akkreditatsiyasidan oʻtmasdan qabul jarayonini amalga oshirish litsenziya talab va shartlarini qoʻpol ravishda buzish deb baholanadi va taʼlim tashkilotiga berilgan litsenziyaning bekor qilinishiga (faoliyatining toʻxtatilishiga) asos boʻladi.
7. Belgilansinki:
(a) 2025/2026 oʻquv yilidan boshlab taʼlimning sirtqi shakliga qabul tugatilib, kunduzgi taʼlimdan boshqa muqobil taʼlim shakllari boʻyicha qabul kvotalari bosqichma-bosqich oshirib boriladi;
(b) 2025/2026 oʻquv yilidan boshlab:
(i) oliy taʼlim tashkilotlarining muqobil taʼlim shakllari boʻyicha umumiy qabul kvotasini kunduzgi taʼlim shakli qabul natijasining 50 foizidan oshirishga yoʻl qoʻyilmaydi;
(ii) magistratura bosqichida muqobil taʼlim shakllari asosida ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlashga ruxsat beriladi;
(iii) oliy taʼlim tashkilotlarida muqobil taʼlimning kredit-modul tizimiga asoslangan maqbullashtirilgan kunduzgi taʼlim shakli (part-time education) boʻyicha oʻqitishni yoʻlga qoʻyishga ruxsat beriladi;
(iv) muqobil taʼlim shakllariga talabalarni belgilangan meʼyordan ortiqcha qabul qilish litsenziya talab va shartlarini qoʻpol ravishda buzish deb baholanadi hamda litsenziyani bekor qilish uchun asos hisoblanadi;
(v) idoraviy mansubligi va tashkiliy-huquqiy shaklidan qatʼi nazar har bir taʼlim tashkiloti tarkibida umumiy shtatlar doirasida ichki taʼlim sifati auditini amalga oshirishga masʼul ichki taʼlim sifati nazorati boʻlimlari tashkil etiladi.
V. Farmon ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat
8. Taʼlim sifatini taʼminlash tizimini takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
9. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi:
(a) bir oy muddatda Vazirlikning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan Agentlik tomonidan taqdim qilingan hisob-kitoblarga asosan Agentlikni zarur mebel, jihoz va kompyuter vositalari bilan taʼminlasin;
(b) ikki oy muddatda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
10. Mazkur Farmon ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Ijtimoiy rivojlanish departamenti rahbari O.Q. Abduraxmanov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2025-yil 5-may,
PF-76-son
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 5-maydagi PF-76-son Farmoniga1-ILOVA
Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligining asosiy faoliyat yoʻnalishlari
Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligining asosiy faoliyat yoʻnalishlari etib quyidagilar belgilansin:
(a) oʻrta maxsus, kasbiy, oliy va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim, shuningdek, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — taʼlim tashkilotlari)ni tashqi baholashni amalga oshirish (bundan tibbiyot va farmatsevtika xodimlarini qayta tayyorlash, ularning malakasini oshirish va ixtisoslashtirish, shuningdek, rezidentura boʻyicha kadrlar tayyorlash faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar hamda ularning taʼlim dasturlari mustasno);
(1-ilovaning “a” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.09.2026-y., 06/26/191/0937-son)
(b) taʼlim tashkilotlarida taʼlim sifati madaniyatini shakllantirish, ichki sifat nazorati mezonlari va tartiblarini takomillashtirish hamda samarali amalga oshirish boʻyicha uslubiy tavsiyalar berish;
(v) taʼlim sifatini baholash mezonlari va usullarini xalqaro standartlar va ilgʻor xorijiy tajribalarni inobatga olgan holda ishlab chiqish hamda takomillashtirish;
(g) taʼlim tashkilotlarida taʼlim sifatini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar samaradorligini oʻrganish yuzasidan ilmiy va amaliy tadqiqotlarni amalga oshirish hamda soʻrovnomalar oʻtkazish;
(d) taʼlim sifatini taʼminlash yoʻnalishida xalqaro aloqalarni kengaytirish, sifatni baholash sohasidagi xalqaro tashkilotlarga aʼzo boʻlish hamda milliy akkreditatsiya tizimining xalqaro darajada tan olinishini taʼminlash;
(e) taʼlim sifatini baholash boʻyicha faoliyatning ochiqligi va shaffofligini taʼminlash maqsadida jamoatchilik va manfaatdor tomonlar ishtirokida yillik hisobotlarni eʼlon qilib borish;
(j) taʼlim sohasidagi davlat dasturlari va strategiyalarida belgilangan maqsadli koʻrsatkich va natijalarga erishilishini tahlil qilish hamda tavsiyalar ishlab chiqish;
(z) taʼlim va ilmiy-tadqiqot sohasini rivojlantirish hamda ushbu sohadagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflarni ishlab chiqish va istiqbolli tashabbuslarni ilgari surish.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 5-maydagi PF-76-son Farmoniga2-ILOVA
Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligi faoliyatini tashkil etish tartibi
1. Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) faoliyatining huquqiy asoslari:
(a) Agentlik oʻz faoliyati doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga hisobdor boʻladi;
(b) Agentlik oʻz faoliyatini qonuniylik, xolislik, hisobdorlik, ochiqlik va shaffoflik prinsiplari asosida boshqa davlat organlari, tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslaridan mustaqil ravishda amalga oshiradi;
(v) Agentlik taʼlim sohasini isloh qilish holati, amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar, islohotlarni amalga oshirishga toʻsqinlik qilayotgan omillar va ularni bartaraf etish yoʻllari toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga axborot kiritib boradi;
(g) davlat organlari rahbarlari Agentlikka har tomonlama koʻmaklashadi, shu jumladan, uning soʻroviga koʻra markaziy apparat va tizim tashkilotlari xodimlarining oylik ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlarni saqlab qolgan holda ekspert sifatida yuborilishini taʼminlaydi;
(d) oʻrta maxsus, kasbiy, oliy va oliy taʼlimdan keyingi taʼlim, shuningdek, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish, malakalarni baholash sohalarida ishlab chiqiladigan normativ-huquqiy hujjatlar va taʼlim jarayoniga oid davlat taʼlim standartlari (talablari) loyihalari majburiy tartibda Agentlik bilan kelishiladi;
(e) Agentlik oʻz vakolatlari doirasida taʼlim sifatini baholash maqsadida taʼlim tashkilotlari hududi va binolariga belgilangan tartibda kirishga va hujjatlar bilan tanishishga haqli;
(j) Agentlikka Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimidan ozod etiladigan direktor rahbarlik qiladi;
(z) Agentlik “Taʼlim sohasidagi loyihalar markazi” loyiha ofisining huquqlari, majburiyatlari va shartnomalari, shu jumladan, xalqaro shartnomalari boʻyicha huquqiy vorisi hisoblanadi.
2. Agentlikka oʻz vazifalarini amalga oshirish uchun quyidagi huquqlar beriladi:
(a) davlat organlari va tashkilotlaridan, shuningdek, respublikaning xorijdagi diplomatik vakolatxonalari orqali zarur statistik, tahliliy hamda boshqa maʼlumotlarni olish;
(b) oʻz vazifalarini amalga oshirish uchun davlat organlari va tashkilotlaridan zarur maʼlumotlarni bepul, jumladan, “Elektron hukumat” tizimining idoralararo integratsiya platformasi orqali olish;
(v) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining taʼlim jarayonlarini boshqarish axborot tizimlaridan (HEMIS, EMIS) va oliy taʼlimdan keyingi taʼlimni muvofiqlashtirishning yagona elektron tizimidan toʻsiqsiz foydalanish;
(g) davlat organlari va tashkilotlariga, jumladan, taʼlim tashkilotlariga taʼlim sifatini oshirish boʻyicha koʻrib chiqilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar kiritish;
(d) oʻziga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish maqsadida tajribali xorijiy va mahalliy ekspertlarni hamda nodavlat (xususiy) tashkilotlarni toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar asosida, jumladan, autsorsing shaklida yollash;
(e) jalb qilingan xorijiy va mahalliy ekspertlarga ish haqini milliy yoki chet el valyutasida, shu jumladan, mablagʻlarni ularning xorijdagi hisobvaraqlariga oʻtkazish orqali toʻlash;
(j) mamlakatdagi ijtimoiy-iqtisodiy holat va qonunchilikdagi oʻzgarishlar hamda jahon taʼlim makonidagi zamonaviy tendensiyalardan kelib chiqib, kompleks va maxsus davlat akkreditatsiyasidan oʻtkazish talab va mezonlarini yangilab borish;
(z) taʼlim sifatini taʼminlash, akkreditatsiya, reyting va boshqa masalalar yuzasidan xalqaro va nodavlat tashkilotlar bilan hamkorlik shartnomalarini tuzish.
3. Agentlikning 62 ta shtat birligi quyidagi shtat birliklari hisobidan shakllantiriladi:
(a) tugatilayotgan “Taʼlim sohasidagi loyihalar markazi” loyiha ofisining mavjud 30 ta shtat birligi;
(b) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining 4 ta, Innovatsion rivojlanish agentligining 3 ta, Bilim va malakalarni baholash agentligining 3 ta boshqaruv shtat birligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Innovatsiyalarni joriy qilish va texnologiyalar transferi milliy ofisining 22 ta shtat birligi.
4. Milliy malaka tizimini rivojlantirish instituti Agentlik tarkibiga oʻtkaziladi.
5. Agentlikning nizomi va tuzilmasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi tomonidan tasdiqlanadi.
Agentlik direktori maqomi, mehnatga haq toʻlash, moddiy ragʻbatlantirish, tibbiy va transport xizmati koʻrsatish shart-sharoitlariga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi oʻrinbosariga tenglashtiriladi.
Agentlik direktori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan ikki nafar oʻrinbosarga ega boʻladi.
Agentlik direktori oʻrinbosarlari va xodimlari mehnatga haq toʻlash, moddiy ragʻbatlantirish, tibbiy xizmat koʻrsatish shart-sharoitlariga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik islohotlar agentligiga tenglashtiriladi.
Agentlik direktoriga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi bilan kelishgan holda, zarur hollarda, Agentlikning tasdiqlangan tuzilmasiga xodimlarining belgilangan umumiy soni va mehnatga haq toʻlash fondi doirasida oʻzgartirishlar kiritish huquqi beriladi.
6. Agentlik faoliyatini moliyalashtirish:
(a) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari;
(b) Agentlikning asoslangan takliflariga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik islohotlar agentligi hisobidan ajratiladigan mablagʻlar;
(v) akkreditatsiyadan oʻtkazish, shuningdek, shartnoma asosida boshqa xizmatlar koʻrsatishdan tushadigan tushumlar;
(g) Agentlikning budjetdan tashqari mablagʻlari, shu jumladan, vaqtincha boʻsh turgan budjetdan tashqari mablagʻlarni tijorat banklari depozitlariga joylashtirishdan tushgan mablagʻlar;
(d) homiylik va grantlar hamda qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 5-maydagi PF-76-son Farmoniga3-ILOVA
Taʼlim sifatini taʼminlash tizimini takomillashtirishning ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirish boʻyicha
Izoh: normativ-huquqiy hujjat loyihalari tartibga solish predmetidan kelib chiqib qayta koʻrib chiqilishi yoki yagona hujjatga birlashtirilishi mumkin. Ikki yoki undan ortiq bandlar birlashtirilganda ularni ijro etish uchun belgilangan eng kech muddat ijro muddati etib belgilanadi.