HuquqTech
“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida respublikada yashil maydonlarni kengaytirish, mamlakatimizning har bir hududida botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil qilish hamda mavjud yashil bogʻlarni samarali boshqarish tizimini joriy etish orqali ularni saqlash, zararkunandalarga qarshi kurashish tizimini yaratish hamda mahalliy iqlim sharoitiga mos koʻchatlarni ilmiy asoslangan holda yetishtirishni rivojlantirish maqsadida qaror qilaman:
I. Maqsadlar
1. Quyidagilar ushbu Farmonning asosiy maqsadlari etib belgilansin:
(a) 2028-yilga qadar Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida qoʻshimcha ravishda jami maydoni 100 gektardan kam boʻlmagan botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil qilish;
(b) xalqaro standartlarga muvofiq 2030-yilgacha Oʻzbekistonda umumiy yashillik darajasini 14,2 foizdan 30 foizgacha oshirish, aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan yashil hudud maydonini 9-10 m-2gacha kengaytirish;
(v) PM2.5 va PM10 kabi zararli zarrachalarning konsentratsiyasini 20 — 25 foizga kamaytirish, iqlim sharoiti ogʻir hududlarda havo haroratini oʻrtacha 1,5 — 2°C gacha pasaytirish imkoniyatini yaratish.
II. Botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish va ularni muhofaza qilishga qaratilgan amaliy chora-tadbirlar
2. Quyidagilar:
(a) Oʻzbekiston Respublikasining 2025-yil 5-maydagi OʻRQ-1061-son Qonuniga asosan botanika bogʻlariga muhofaza etiladigan tabiiy hudud maqomi berilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin;
(b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish uchun ajratiladigan yer uchastkalari roʻyxati 1-ilovaga muvofiq;
(v) botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etishning asosiy vazifalari 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
3. Belgilansinki:
(a) dendrologiya bogʻlari maqomiga koʻra botanika bogʻlariga tenglashtiriladi;
(b) botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish maqsadida ajratiladigan yer maydonlari, istisno tariqasida, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiligi oʻrnini qoplash boʻyicha kompensatsiya toʻlovlaridan ozod qilinadi.
4. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi (keyingi oʻrinlarda — Ekologiya qoʻmitasi), Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi hamda Kadastr agentligi bilan birgalikda ikki oy muddatda ushbu Farmonning 1-ilovasiga muvofiq yer uchastkalari:
(a) mahalliy hokimliklar zaxirasiga qaytarilishini;
(b) belgilangan tartibda Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universitetiga (Green University) doimiy foydalanish huquqi bilan ajratilishini taʼminlasin.
5. Ekologiya qoʻmitasi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda:
(a) ikki oy muddatda botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish konsepsiyalarini ishlab chiqib, tasdiqlasin;
(b) uch oy muddatda dendrologiya bogʻlariga muhofaza etiladigan tabiiy hudud maqomini berishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ishlab chiqsin.
6. Belgilansinki:
(a) botanika va dendrologiya bogʻlari Ekologiya qoʻmitasi tasarrufida boʻladi hamda umumdavlat ahamiyatiga molik obyekt hisoblanadi;
(b) botanika va dendrologiya bogʻlari Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) va “yashil” texnikumlarning tajriba, eksperimental va oʻquv-tajriba, ilmiy hamda oʻquv maqsadlari uchun foydalaniladigan obyektlari hisoblanadi;
(v) botanika va dendrologiya bogʻlarining yer uchastkalarini xususiylashtirish yoki begonalashtirish, ikkilamchi ijaraga berish, ularning hududlarini qisqartirish qatʼiy taqiqlanadi;
(g) botanika va dendrologiya bogʻlarini loyihalash, tashkil etish va ularni ekspluatatsiya qilish jarayonlarida xalqaro ekologik standartlar, atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha umumeʼtirof etilgan ekologik meʼyorlar va milliy qonunchilik talablariga qatʼiy rioya qilinishi taʼminlanadi.
7. Botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish bilan bogʻliq xarajatlar quyidagi manbalar hisobidan amalga oshiriladi:
(a) Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Maxsus jamgʻarma);
(b) “Yashil makon” umummilliy loyihasi uchun Davlat budjetidan ajratiladigan mablagʻlar;
(v) xalqaro va xorijiy tashkilotlarning grant mablagʻlari, jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari hamda qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar. Bunda botanika va dendrologiya bogʻlarini barpo etish uchun xalqaro konsultantlar, olimlar, ekspertlar va mutaxassislarni jalb etish xarajatlari ham inobatga olinadi.
8. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda botanika va dendrologiya bogʻlari maydonining chegaralariga qadar tashqi muhandislik tarmoqlari va transport kommunikatsiyalarini tashkil etish, jumladan, elektr energiyasi, gaz va suv taʼminoti, yoʻllar va telekommunikatsiya tarmoqlari boʻyicha ishlarni tegishliligi boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlari mablagʻlari hisobidan amalga oshirsin.
9. Belgilansinki:
(a) botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish maqsadida loyihalarni amalga oshirish doirasida oʻxshashi respublikada ishlab chiqarilmaydigan import qilingan tovarlar, daraxt, buta koʻchatlari va urugʻlari, maxsus va texnologik asbob-uskunalar, butlovchi qismlar:
(i) majburiy muvofiqlikni baholash tartibotlaridan oʻtishdan;
(ii) belgilangan tartibda shakllantirilgan roʻyxatlar asosida bojxona bojidan.
(9-bandining “a” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 27-avgustdagi PF-174-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.09.2026-y., 06/26/174/0881-son)
(b) botanika va dendrologiya bogʻlari hududida ilmiy tashkilotlarning ilmiy tajriba, eksperimental ishlar va yangi navlarning seleksiyasi bilan bogʻliq tadbirlarni oʻtkazish hamda boshqa ilmiy va oʻquv maqsadlari uchun foydalaniladigan ekin va daraxtzorlar egallagan yer uchastkalari yer soligʻidan ozod qilinadi.
10. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq, eksperiment tariqasida:
(a) botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etishda jismoniy va yuridik shaxslarga ushbu bogʻlardagi uchastkalar va (yoki) ular hududidagi noyob daraxtlarni oʻz nomiga shartnoma asosida biriktirib qoʻyishga (tamgʻalashga) ruxsat etiladi;
(b) botanika va dendrologiya bogʻlari sportchi, sanʼatkor, tadbirkor va boshqa tashabbuskorlar mablagʻlari hisobiga tashkil etilganda bogʻning kiraverishida uni tashkil etishda ishtirok etgan shaxslar nomlari bitilgan lavha oʻrnatiladi;
(v) botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etishda moliyaviy va amaliy yordam koʻrsatgan shaxslarga metsenat maqomi beriladi;
(g) koʻchatchilik xizmatlari bilan shugʻullanuvchilarga botanika va dendrologiya bogʻlarining yer uchastkalarini noyob daraxt koʻchatlarini ekish va parvarish qilish uchun belgilangan tartibda ijara huquqi asosida berishga ruxsat etiladi. Bunda ijarachilar yer uchastkalaridan faqat daraxtlarni reklama va ekspozitsiya sifatida namoyish qilish uchun foydalanish hamda kelgusida daraxtlarni botanika va dendrologiya bogʻlariga qoldirish majburiyatini oladi.
11. Belgilansinki, 2027-yil 1-yanvardan boshlab botanika va dendrologiya bogʻlarining samarali faoliyat koʻrsatishi va barqaror rivojlanishini taʼminlash maqsadida respublikaning har bir hududidan mazkur bogʻlarga “yashillik elchisi” sifatida biriktiriladi.
12. “Yashillik elchilari”ning asosiy vazifalari 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
13. Vazirlar Mahkamasi (A.J. Ramatov, J.A. Xodjayev) Ekologiya qoʻmitasi bilan birgalikda 2028-yilga 1-noyabrga qadar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari faoliyatini muvofiqlashtirgan holda mazkur Farmonning 1-ilovasida nazarda tutilgan botanika va dendrologiya bogʻlarining yer maydonlarini kamida 100 gektargacha yetkazish choralarini koʻrsin.
III. Yashil bogʻlarni barpo etish, ularni saqlash va parvarish qilish tizimini takomillashtirish
14. Oʻrmon va yashil hududlarni koʻpaytirish, choʻllanishga qarshi kurashish agentligi (keyingi oʻrinlarda — Oʻrmon agentligi) tizimidagi “Yashil hudud” davlat unitar korxonasi Oʻrmon agentligi huzuridagi “Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasiga (keyingi oʻrinlarda — Markaz) aylantirish orqali qayta tashkil etilsin. Bunda:
(a) “Yashil hudud” davlat unitar korxonasining hududlardagi tashkilotlari negizida Markazning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlgan hududiy boshqarmalari faoliyati yoʻlga qoʻyiladi;
(b) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari Markazning hududiy boshqarmalariga kelgusida yashil bogʻlarni saqlash va parvarish qilish ishlari davomida nobud boʻlgan koʻchatlar oʻrnini qoplash maqsadida tashkil qilinadigan koʻchatxona uchun qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan sugʻoriladigan yerlardan 3 — 5 gektar yer maydonlari ajratadi;
(v) Markaz “Yashil hudud” davlat unitar korxonasining huquq va majburiyatlari boʻyicha vorisi hisoblanadi.
15. “Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasining asosiy vazifalari va funksiyalari hamda faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
16. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan birgalikda ikki oyda muddatda Markaz va uning hududiy boshqarmalarini boʻsh turgan binolarga joylashtirishni taʼminlasin.
IV. Daraxt va butalarning kasallik va zararkunandalariga qarshi kurashish tizimini yaratish
17. Belgilansinki:
(a) Markaz tarkibida alohida yuridik shaxs tashkil etmagan holda hududlardagi Daraxt kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmati tashkil etiladi. Bunda davlat oʻrmon xoʻjaliklaridagi mavjud biolaboratoriyalar Markaz balansiga begʻaraz oʻtkaziladi;
(b) Markaz va uning hududiy boshqarmalarida faoliyat olib borayotgan xodimlar mehnatiga haq toʻlash, biriktirilgan bogʻlarni samarali boshqarish, saqlash va rivojlantirish xarajatlari 2026-yil uchun tegishliligi boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi respublika budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlaridan ushbu maqsadlarga ajratilgan mablagʻlar, Maxsus jamgʻarmaga ajratilgan mablagʻlar hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan qoplanadi.
18. Ekologiya qoʻmitasi uch oy muddatda:
(a) Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda 2027-yilda Markaz faoliyatini moliyalashtirish boʻyicha umumlashtirilgan taklifni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritsin;
(b) Markaz va uning hududiy boshqarmalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash maqsadida Maxsus jamgʻarmadan xarid qilinadigan maxsus va qishloq xoʻjaligi texnikalari roʻyxatini tasdiqlasin.
19. Quyidagilar Markaz tasarrufiga oʻtkaziladi:
(a) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-dekabrdagi PF-46-son Farmoni bilan tasdiqlangan 2022 — 2024-yillarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlarda yashil bogʻlarni barpo etish dasturiga asosan tashkil etilgan yashil bogʻlar;
(b) “Ochiq budjet” axborot portali orqali jamoatchilik fikri asosida shakllangan “Mening bogʻim” loyihasi doirasida 2024-2025-yillarda barpo etilgan va kelgusi yillarda barpo etiladigan yashil bogʻ va yashil jamoat parklari;
(v) Davlat budjeti va unga tenglashtirilgan manbalar hisobidan tashkil etilgan va mahalliy hokimliklarning zaxiradagi yer uchastkalarida joylashgan yashil bogʻlar.
20. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari tegishli vazirlik va idoralar bilan birgalikda:
(a) bir oy muddatda Markaz tasarrufiga oʻtkazilishi belgilangan mavjud bogʻlarni xatlovdan oʻtkazish, balansda saqlovchi va parvarish uchun masʼullar ishtirokida loyiha-smeta hujjatlarida belgilangan tadbirlarning toʻliq hajmda amalga oshirilishini taʼminlagan holda topshirish-qabul qilish dalolatnomalariga asosan Markazga topshirilishini;
(b) ikki oy muddatda topshirish-qabul qilish dalolatnomalariga asosan oʻtkazilgan bogʻlarga tegishli yer uchastkalari jamoat ehtiyojlari uchun doimiy foydalanish huquqi bilan Markazga ajratilishini;
(v) 2026-yil 1-maydan boshlab Ekologiya qoʻmitasining talabiga asosan Markazga kelgusida barpo etiladigan bogʻlarni belgilangan tartibda topshirish va ularga tegishli yer uchastkalari ajratib borilishini taʼminlasin.
21. Belgilansinki, Markaz tasarrufidagi bogʻlar va koʻchatxonalar tashkil etish uchun biriktirilgan yer uchastkalari daraxtzorlar sifatida soliq solish obyekti hisoblanmaydi.
V. Yashil maydonlarni kengaytirish boʻyicha yangi tashabbuslar
22. Hududlarda botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil qilish, yashillik darajasini oshirish hamda mavjud yashil bogʻlarni asrab qolish boʻyicha chora-tadbirlar rejasi 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
23. Transport vazirligi Ekologiya qoʻmitasi, vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda quyidagilarni nazarda tutuvchi “Yashil chipta” tizimini joriy qilsin:
(a) samolyot, poyezd, metro va taksi yoʻnalishlarida marshrutning karbon izini (taʼsirini) aniqlash va foydalanuvchilarga marshrutning tabiatga taʼsirini “yashil chipta” sotib olish orqali kompensatsiya qilish imkonini berish;
(b) ishlab chiqariladigan, saqlanadigan, ichki va tashqi bozorda realizatsiya qilinadigan mahsulotlar uchun ishlab chiqarish, saqlash va logistika jarayonlaridagi karbon izini hisoblab, xaridorga mahsulotning atrof-muhitga taʼsirini ixtiyoriy ravishda kompensatsiya qilish imkoniyatini yaratish;
(v) karbon izini (taʼsirini) Ekologiya qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan qoʻllanmaga muvofiq avtomatik ravishda aniqlash;
(g) “yashil chipta” olish orqali tabiatga yetkazilgan zarar kompensatsiyasidan tushgan mablagʻlarni Maxsus jamgʻarmaga oʻtkazish hamda faqat daraxt koʻchatlarini ekish va ularni parvarishlash tadbirlariga yoʻnaltirish.
VI. Amaliy va moliyaviy chora-tadbirlar
24. Ekologiya qoʻmitasiga “Yashil makon” umummilliy loyihasini amalga oshirishda oʻz hissasini qoʻshayotgan shaxslarni quyidagicha ragʻbatlantirish vakolatlari berilsin:
(a) kamida 100 ta daraxt koʻchatlarini ekkan shaxsga yoki daraxt ekish uchun “Yashil xayriya jamgʻarmasi” platformasiga kamida 10 million soʻm hadya qilgan shaxsga “Ekofaol fuqaro” maqomini berish;
(b) kamida mingta daraxt koʻchatlari ekilishini tashkil qilgan yoki “Yashil xayriya jamgʻarmasi” platformasiga kamida 100 million soʻm hadya qilgan tadbirkorlik subyektlariga “Ekohamkor” maqomini berish. Bunda tadbirkorlik subyektlari:
(i) ularga ushbu maqomdan oʻz faoliyatini reklama qilishda foydalanish huquqi beriladi;
(ii) Ekologiya qoʻmitasi tomonidan tasdiqlanmagan taqdirda ekofaoliyat va ekoaksiyalarni tashkil qilish holatlarini reklama qilish reklama qonunchiligini buzish deb hisoblanadi va qonunchilikda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi;
(v) ellik mingdan kam boʻlmagan daraxt koʻchatlari ekilishini taʼminlagan yoki “Yashil xayriya jamgʻarmasi” platformasiga kamida 5 milliard soʻm hadya qilgan shaxslarga metsenat maqomini berish;
(g) Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida kamida 5 ta yashil bogʻ va yashil jamoat parkini oʻz hisobidan barpo qilgan shaxslarga “Kelajak bunyodkori” davlat mukofotini berish boʻyicha taklif kiritish.
25. Ekologiya qoʻmitasi ikki oy muddatda botanika va dendrologiya bogʻlari hamda yashil bogʻlar barpo etilishiga davlat-xususiy sheriklik asosida tadbirkorlarni jalb qilish mexanizmlari boʻyicha taklif kiritsin.
VII. Farmon ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat
26. Ekologiya qoʻmitasi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
27. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsan javobgar etib Bosh vazir oʻrinbosarlari A.J. Ramatov va J.A. Xodjayev, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ekologiya masalalari boʻyicha maslahatchisi — Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi A.A. Abduxakimov belgilansin.
28. Farmon ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2026-yil 25-mart,
PF-47-son
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 25-martdagi PF-47-son Farmoniga1-ILOVA
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish uchun ajratiladigan yer uchastkalari
T/rFoydalanish maqsadiTuman (shahar) nomiYerdan foydalanuvchilar nomiKontur raqamiJami yer maydoni(ga)shundanAmaldagi yer toifasiSugʻoriladigan(ga)Sugʻorilmaydigan(ga)Respublika boʻyicha jamiQoraqalpogʻiston Respublikasi57,6357,631.Dendrologiya bogʻiNukus shahri “Shadli avul” MFYNukus shahar hokimligi zaxirasida 654, 667, 668, 664, 706, 70735,1435,14-Zaxira yerlar 2.Botanika bogʻiNukus shahri “Shadli avul” MFYNukus shahar hokimligi zaxirasida624, 629, 632, 630, 641,63422,4922,49-Zaxira yerlar Andijon viloyati25,925,93.Dendrologiya bogʻiOltinkoʻl tumani S.Ashurov massivi“Jalilboy saxovati” fermer xoʻjaligi13410,710,7-Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarOltinkoʻl tumani S.Ashurov massivi“Vodiy oltin” fermer xoʻjaligi15619,619,6Jami:36,636,6-4.Botanika bogʻiIzboskan tumani Sharq yulduzi massivi Bogʻdorchilik f/x3738,438,4Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarBuxoro viloyati2002005.Dendrologiya bogʻiBuxoro tumaniBuxoro ekologiya va servis texnikumimaydoni 1178k. 1180k. 1181k. 1188k. “Idris Said Mirishkor” FXga qarashli yer maydoni 1179k100100Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarJami:1001006.Botanika bogʻiBuxoro tumani “Jabbor Kamol” fermer xoʻjaligi8848k. 8849k.8850k. 8854kIstam Obod F/X 8825k. 8348k100100Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarJami:100100Jizzax viloyati10024767.Dendrologiya bogʻiZomin tumani Shirin massiviTuman hokimligi zaxirasida223, 238, 23930246Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar8.Botanika bogʻiZomin tumani Shirin massiviVeterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi 325, 324, 2187070Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarQashqadaryo viloyati74749.Dendrologiya bogʻiQarshi tumani “Hilol” MFY“Yashil” texnikum1163, 1165, 117221,221,2Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarJami:21,221,210.Botanika bogʻiQarshi tumani “Hilol” MFY“Sulton tex group” MCHJ18:13:00000680052,852,8Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarJami:52,852,8Navoiy viloyati125,5125,511.Dendrologiya bogʻiKarmana tumani “Doʻrman” MFY“Ergash ota chorvasi” fermer xoʻjaligi346, 347, 3483131-Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar12.Botanika bogʻiKarmana tumani “Doʻrman” MFY“Doʻrman javohiri” fermer xoʻjaligi264. 26532,532,5-Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar“Amirbek Gʻolib kelajagi” fermer xoʻjaligi269, 271, 272, 274, 275, 276, 277, 278, 279, 280, 281, 2826060-“Agropilla”27222-Jami:94,594,5-Namangan viloyati133,87133,8713.Dendrologiya bogʻiNamangan viloyati Namangan tumani Sohibkor MMTP“Shaxribonu-2000” f/x119, 118, 122, 134, 11416,216,2Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar“Bogʻishamol” f/x114, 1173,53,5“Abdullaxodjayev Muhammad” f/x1383,23,2“Shuhrat” f/x120, 1378,08,0“Nuriddin Don” f/x142, 143, 141, 15327,827,8Jami58,758,714.Botanika bogʻiNorin tumani “Yuqori Choʻja” MFY“Qobuljon Mushtariy” f/x340024,7824,78Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar340938,4238,42Namangan viloyati Norin tumani “Yuqori Choʻja” MFY Az-Zamaxshariy koʻchasi 1-uy-339811,9711,97Jami:75,1775,17Samarqand viloyati1967012615.Dendrologiya bogʻiSamarqand viloyati, Urgut tumaniQishloq xoʻjaligi 1049, 1044, 1043, 1038, 1042, 1045, 1046, 1047, 1039, 1040, 1041, 1042, 1063, 1064, 10655050Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarSamarqand shahriShahar hokimligi zaxirasi va Oʻrmon xoʻjaligi39.725931, 66.929070116116Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarJami:1665011616.Botanika bogʻiSamarqand shahri Xishrav qoʻrgʻoni 8-uy“Yashil” texnikum39.634354, 66.89635302010Texnikumga qarashli yer maydoni Jami:302010Sirdaryo viloyati30,430,417.Dendrologiya bogʻiMirzaobod tumaniSirdaryo davlat oʻrmon xoʻjaligi12,012,0Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar va oʻrmon fondi yerlari Boyovut tumani2-son kasb-hunar maktabi75, 763,43,418.Botanika bogʻiMirzaobod tumaniSirdaryo davlat oʻrmon xoʻjaligi15,015,0Oʻrmon fondi yerlari Surxondaryo viloyati99,699,619.Dendrologiya bogʻiSherobod tumaniTuman hokimligi zaxirasida 1853838Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar20.Botanika bogʻiSherobod tumani“Sabina” MCHJ fermer xoʻjaligi181, 184q4444Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarSherobod tumani“Umid Oltin Don” fermer xoʻjaligi22217,617,6Jami:61,661,6Toshkent viloyati484821.Dendrologiya bogʻiToshkent tumani Shirin massiviZaxira yer toifasi-Qishloq xoʻjaligi836, 837, 839, 840, 856, 859q 852, 860, 863q, 830, 831, 832, 833, 835, 862q, 837, 838, 861q, 740, 741, 742, 743, 744, 745, 826, 82933,633,6Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar22.Botanika bogʻiNurafshon shahri “Qumovul” MFYShahar hokimligi zaxirasida 10114,414,4Jami:14,414,4-Fargʻona viloyati57,757,723.Dendrologiya bogʻiQoʻshtepa tumani “Said Zokirxon” fermer xoʻjaligi3135, 3278, 3286, 328534,734,7Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarQoʻshtepa tumani“Al mumtoza Mumtoz” fermer xoʻjaligi24.Botanika bogʻiQoʻshtepa tumani “Sodiq hoji baraka” MCHJ fermer xoʻjaligi3532, 25562323Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarXorazm viloyati227,83227,8325.Dendrologiya bogʻiUrganch tumani “Qiyot” MFY“Ibrohim Farida” fermer xoʻjaligi32, 33, 34, 35, 38, 3942,442,4Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarFuqarolarga tegishli dala tomorqa yerlari36, 3712,212,2Xiva shahri Angariq mahallasi“Jumaniyox Bobo” f/x383, 384, 37811,811,8“Mirob Sadulla” MCHJ386, 3878,28,2“Abrikos” MCHJ413, 41514,714,7“Xamidbek oʻgʻli Abdulaziz” MCHJ408, 4115,35,3“Shuhrat Yusupboy” MCHJ417, 419, 420, 367, 36917,717,7Xiva tumani Oqyop mahallasiDehqon xoʻjaligi21646,26,2“Xiva KLASTER” MCHJ21655,75,7“Xiva KLASTER” MCHJ21725,55,5Jami129,7129,726.Botanika bogʻiUrganch tumani Gʻoybu qishlogʻi“Gʻoybulik Xondurdi” f/x22,42,4Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar“Erxon” f/x3118,418,4“Roʻzmat mexanik” MCHJ634, 6356,16,1“Zerip mexanik” f/x1034,234,2Zaxirada (fuqarolar tomorqa yeri)593, 602, 603, 604, 605, 60620,020,0Xiva shahri “Sangar” MFYDala tomorqasi10244,994,99“Raxim hoji” fermer xoʻjaligi1018, 1020, 1021, 10227,17,1“Xiva Barchinoy” fermer xoʻjaligi1042, 10462,12,1Dala tomorqasi10412,842,84Jami:98,1398,13 Toshkent shahri337,3337,327.Dendrologiya bogʻiMirzo Ulugʻbek tumani Yadro fizikasi institutiKontur raqamisiz 250250-Sanitar muhofaza hududi Toshkent va Qibray tumanlariKontur raqamisiz8383Chilonzor tumaniLutfiy mahallasiKontur raqamisiz4,34,3Jami:337,3337,3
(1-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 6-iyuldagi PF-123-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 06.07.2026-y., 06/26/123/0692-son)
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 25-martdagi PF-47-son Farmoniga2-ILOVA
Botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etishning
1. Boshqa mintaqa va xorijiy mamlakatlardan yangi daraxt, buta va kam uchraydigan oʻsimlik turlarini olib kirish (introduksiya) va mahalliy iqlimga moslashtirish (akklimatizatsiya).
2. Daraxt turlarining genofondini saqlash, yoʻqolgan populyatsiyalarni tiklash, kam uchraydigan, yoʻqolib borayotgan, endemik va Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kiritilgan daraxt turlarining tirik kolleksiyalarini yaratish.
3. Hududlarda “in-vitro” laboratoriyalarini tashkil etish va koʻchatchilikka boʻlgan talabni toʻliq qondirish, seleksiya bilan shugʻullanish, yangi oʻsimlik navlarini yaratish.
4. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi bilan birgalikda botanika va dendrologiya bogʻlarini zamonaviy uslubda tashkil etish va ular hududida ekotizimga mos hayvonot dunyosi obyektlari (qushlar, olmaxon va boshqalar)ni tabiiy koʻpaytirish.
5. Oʻsimliklarning morfologiyasi, fenologiyasi va fiziologiyasini oʻrganish boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazish, talabalar va maktab oʻquvchilari uchun amaliyot va ilmiy-tajriba uchastkalarini tashkil qilish.
6. Aholi oʻrtasida ekologik madaniyatni oshirish hamda tabiatni muhofaza qilish, daraxt ekish va yashil maydonlarga gʻamxoʻrlik qilishga oid tadbirlarni tashkil etish.
7. Aholining dam olishi va salomatligini tiklashi uchun qulay sharoitlar yaratish, tashrif buyurish uchun infratuzilmani rivojlantirish (yoʻlakchalar, oʻrindiqlar, dam olish va piknik hududlari, yugurish yoʻlaklari, ochiq osmon ostidagi kutubxona, bepul “Wi-Fi” hududlari va boshqalar).
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 25-martdagi PF-47-son Farmoniga3-ILOVA
“Yashillik elchi”larining
1. Botanika va dendrologiya bogʻlaridagi yashil hududlarning holatini muntazam monitoring qilish, aniqlangan kamchilik va muammolar toʻgʻrisida masʼul davlat organiga maʼlumot taqdim etish.
2. Botanika va dendrologiya bogʻlarida amalga oshirilayotgan koʻkalamzorlashtirish, parvarishlash va ekologik tadbirlarda faol ishtirok etish, aholi, xususan, yoshlar oʻrtasida ekologik madaniyatni oshirish boʻyicha tashabbuslarni ilgari surish.
3. Botanika va dendrologiya bogʻlarida oʻtkaziladigan ekologik aksiyalar, maʼrifiy va madaniy tadbirlarni tashkil etishda yordam koʻrsatish.
4. Botanika va dendrologiya bogʻlarini saqlash va rivojlantirish boʻyicha mahalliy hamda xalqaro grantlar, homiylik mablagʻlari va ijtimoiy sheriklik loyihalarini jalb etishga koʻmaklashish.
5. Davlat organlari va mahalliy ijro hokimiyat organlari bilan hamkorlikda Botanika va dendrologiya bogʻlarining ekologik va estetik holatini yaxshilash boʻyicha takliflar ishlab chiqish.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 25-martdagi PF-47-son Farmoniga4-ILOVA
“Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasining asosiy vazifalari va funksiyalari hamda faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari
“Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasining asosiy vazifalari va funksiyalari hamda faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
(a) oʻziga biriktirilgan botanika, dendrologiya va yashil bogʻlar (keyingi oʻrinlarda — bogʻlar) hududidagi daraxt, buta va boshqa oʻsimlik dunyosi obyektlarini asrash, saqlab qolish, qayta tiklash, takror koʻpaytirish va undan oqilona foydalanishga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirish;
(b) aholining sayr qilishi, tabiat bilan uygʻunlashgan holda ochiq havoda hordiq chiqarishi uchun atrof-muhit sofligini saqlash va yashillikni koʻpaytirish boʻyicha zarur sharoitlar yaratish;
(v) bogʻlarda suv tejaydigan texnologiyalarni qoʻllagan holda sugʻorish ishlarini oʻz vaqtida tashkil etish;
(g) kasallangan yoki zararlangan daraxt va butalardagi zararli taʼsirlarni hamda ularning kelib chiqish omillarini oʻrganish;
(d) daraxt-butalarda aniqlangan kasallik va zararkunandalarga qarshi mexanik, biologik hamda kimyoviy usullar asosida kurashish;
(j) daraxtlar, butalar va oʻsimlik dunyosiga mansub boshqa oʻsimlik turlarining urugʻlarini yigʻish, nihol va koʻchat yetishtirish hamda ularni parvarishlash;
(z) urugʻchilik va koʻchatchilikni rivojlantirish boʻyicha ilgʻor davlatlar tajribasini oʻrganish, ularning natijalarini amaliyotga tatbiq etish;
(i) bogʻlarni samarali boshqarish, saqlash hamda rivojlantirish yoʻnalishida oliy taʼlim va ilmiy tashkilotlar bilan hamkorlikda tadqiqotlar olib borish;
(k) bogʻlardagi daraxt va butalar shoxlari tutashgunga qadar ularning qator oralaridan samarali foydalanishni tashkil etish.
Bunda ularning qator oralarida manzarali daraxt va buta, bir yillik va koʻp yillik gul koʻchatlarini yetishtirishga ruxsat beriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 25-martdagi PF-47-son Farmoniga5-ILOVA
Hududlarda botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil qilish, yashillik darajasini oshirish hamda mavjud yashil bogʻlarni asrab qolish boʻyicha
T/rChora-tadbirlar nomiIjro muddatiMoliyalashtirish manbalariMasʼul ijrochilarI. Respublikada yashil bogʻlarni tashkil qilish va parvarishlash tadbirlarining huquqiy asoslarini yanada takomillashtirish1.2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasida yashillikni oshirishga qaratilgan “Yashil muvozanat — barqaror kelajak” strategiyasini ishlab chiqish. Bunda quyidagilarni nazarda tutish:aholi yashash punktlarida ekologik barqarorlikni taʼminlash maqsadida xalqaro standartlar va ilgʻor tajribalar asosida “yashil qoplama” miqdorini 30 foizga yetkazish;oʻrmon fondi yerlarida oʻrmon bilan qoplangan hududlar miqdorini keskin oshirishga qaratilgan amaliy chora-tadbirlarni amalga oshirish, qayta oʻrmon barpo etish, yangi oʻrmonzorlar tashkil qilish hamda mavjudlarini tiklash uchun ilgʻor texnologiyalardan foydalanish;choʻl hududlarida “yashil qoplama”lar miqdorini oshirish;aholi va tadbirkorlik subyektlarini daraxt koʻchatlarini ekish tadbirlariga keng jalb qilish;yashillik darajasini oshirishga oʻz hissasini qoʻshayotgan jismoniy va yuridik shaxslarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash mexanizmlarini joriy qilish.2027-yil martIshlab chiqish uchun — mablagʻ talab etilmaydiTashkil qilish uchun — Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi, homiylik va xayriya mablagʻlariEkologiya qoʻmitasi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Suv xoʻjaligi vazirligi,Transport vazirligi,Bosh prokuratura,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari,manfaatdor vazirlik va idoralar2.“Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasi va uning filiallarini tashkil qilish. Bunda:muassasa va uning filiallari shtat jadvali, texnik va yordamchi xodimlar soni, ular mehnatiga haq toʻlash tartibini hamda faoliyatining ustuvor vazifalarini nazarda tutuvchi tashkilot nizomini tasdiqlash.Ikki oy muddatdaMablagʻ talab etilmaydiOʻrmon agentligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari3.“Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasi tarkibida alohida yuridik shaxs tashkil etmagan holda hududlardagi mavjud daraxt va butalarning kasallik, zararkunandalarga qarshi kurashish tizimini yaratish maqsadida Daraxt kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmatini tashkil etish.2026-yil iyunMablagʻ talab etilmaydiEkologiya qoʻmitasi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Sogʻliqni saqlash vazirligi,Oʻrmon agentligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari,manfaatdor vazirlik va idoralar“Yashil qoplama”lar va yashillik barpo etilgan hududlarda oʻsimliklarning kasallik va zararkunandalari kelib chiqishi va tarqalishini oʻrganish boʻyicha idoralararo ishchi guruh tuzib, ekspeditsiya tashkil etish hamda mavjud muammolarni bartaraf qilish yuzasidan tegishli takliflarni muvofiqlashtirish.Ishchi guruh tashkil etilgandan soʻng doimiy ravishda muammolarni oʻrganib boradiDaraxt kasalliklari va zararkunandalariga qarshi kurashish xizmati tomonidan 2027-2028-yillar davomida oʻrmonlarning fitosanitar holatini ilmiy asosda oʻrganish, oʻrmonlarning holatini yaxshilash uchun kasallangan va zararlangan oʻrmonzorlarda oʻz vaqtida kasallik va zararkunandalarga qarshi kimyoviy kurashish, biologik preparatlarni, shuningdek, stress omillarning salbiy taʼsirini kamaytiruvchi biostimulyatorlarni qoʻllash, Orolning qurigan tubi va orolboʻyi hududlarida barpo etilgan “yashil qoplama”larda uchrayotgan kasallik va zararkunandalarning kelib chiqishi hamda tarqalishini oʻrganish, unga qarshi kurashish boʻyicha amalga oshiriladigan chora-tadbirlar dasturi loyihasini ishlab chiqish.2026-yil 1-oktabrChora-tadbirlar dasturi loyihasini tasdiqlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritish.2026-yil 25-dekabr4.Davlat taʼlim tashkilotlari (maktab, akademik litsey, texnikum, oliy taʼlim muassasasi va boshqalar) va sogʻliqni saqlash tashkilotlari (poliklinika, tibbiyot muassasalari, shifoxonalar) hamda xavflilik darajasi I va II toifaga mansub korxonalar boshqa joyga koʻchirilgan taqdirda, ular oʻrnida yashil jamoat parklarini tashkil qilishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda: obyektlar boshqa joyga koʻchirilgan taqdirda, ushbu muassasaning balansida boʻlgan yer maydonini belgilangan tartibda inventarizatsiyadan oʻtkazish;mazkur yer maydonidagi mavjud obyektlar (inshootlar, qurilmalar)ning huquqiy va texnik holati yuzasidan baholash;obyektlarni yashil jamoat parklarini tashkil qilish uchun Ekologiya qoʻmitasi tasarrufiga begʻaraz oʻtkazish;Ekologiya qoʻmitasi tomonidan mazkur yer maydonlarini yashil jamoat parki barpo etish uchun tadbirkorlik subyektlariga, shu jumladan, davlat-xususiy sheriklik mexanizmlari asosida ijaraga berish;ijara shartining bir qismi sifatida yer maydonidan foydalanishda belgilangan maqsaddan chetga chiqmaslik, yashil hududlarni barpo qilish va saqlash, jamoatchilik uchun ochiq va bepul foydalanish imkoniyatini taʼminlash shartlarini qatʼiy belgilab qoʻyish nazarda tutiladi.2026-yil noyabrMablagʻ talab etilmaydiEkologiya qoʻmitasi,Davlat aktivlarini boshqarish agentligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Sogʻliqni saqlash vazirligi,Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar5.Aholining barcha qatlamlarining hayoti davomida daraxt ekish va parvarishlashga qoʻshgan hissasini hisobga olish va ragʻbatlantirib borishni nazarda tutuvchi “yashil ball” (green points) tizimini joriy etish. Bunda:Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlariEkologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Adliya vazirligi,Markaziy bank(a) xorijiy davlatlar tajribasini oʻrganish, ayniqsa, Xitoy, Turkiya, Germaniya, Janubiy Koreya, Hindiston kabi davlatlarning bu borada amalga oshirgan loyihalari natijadorligiga eʼtibor qaratish;2026-yil sentabr(b) normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish, unda:aholining daraxt ekish va parvarishlash bilan bogʻliq faoliyatini onlayn hisobga olish va “yashil ball” berish tartibi;“Smart-foresty” mobil ilovasi va GIS xaritasida daraxt ekish mumkin boʻlgan maydon xaritalarini belgilash tizimi;daraxt ekish boʻyicha yakka tartibda yoki jamoaviy ishtirok etish yoki ekish va parvarishlash tadbirlari uchun buyurtma berish tartibi;ekilgan har bir daraxtga unikal QR kod va elektron pasport berish;jamgʻarilgan “yashil bal”larni:kommunal toʻlovlari, soliq, davlat xizmatlari uchun chegirma sifatida qoʻllash;oliygohlarga kirish yoki oʻqishni tamomlashda “yashil reyting” orqali imtiyozlar olish;har yilgi tanlovlarda eng yuqori ball toʻplagan fuqarolarni taqdirlash;toʻplangan ballarni monetizatsiya qilish va boshqa ragʻbatlantirish; farzand tugʻilganida ota-ona, vasiy yoki yaqin qarindoshlar bola nomiga daraxt ekish uchun ixtiyoriy buyurtma berish va tugʻilgan bolaga ilk “yashil ball” belgilash mexanizmlarini nazarda tutish.2027-yil yanvarMavjud dasturiy platformalar, shu jumladan, “Smart-foresty” mobil ilovasini takomillashtirish va maʼlumot manbalari bilan integratsiya qilish.2027-yil dekabrTizim tajriba-sinov tariqasida Samarqand viloyati va Toshkent viloyatida joriy etilib, natijalari boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga axborot kiritish. Sinov yakunlari asosida amaliyot respublika boʻylab bosqichma-bosqich tatbiq etiladi.2027-yil yanvar — iyun6.Oʻzbekistonda yerlar degradatsiyasiga qarshi kurashishni nazarda tutuvchi 2026 — 2030-yillarga moʻljallangan milliy dastur loyihasini ishlab chiqish.2026-yil dekabrMablagʻ talab etilmaydiQishloq xoʻjaligi vazirligi,Suv xoʻjaligi vazirligi,Kadastr agentligi,Ekologiya qoʻmitasi7.Jismoniy yoki yuridik shaxs kamida mingta daraxt va buta koʻchatlardan iborat yashil bogʻ va yashil jamoat parkini tashkil etsa yoxud Yashil xayriya jamgʻarmasiga kamida 200 million soʻm hadya qilsa, “Ekohamkor” maqomini berishni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish. Bunda:ushbu jismoniy yoki yuridik shaxslarga yoxud uning taʼsischisiga oʻz nomini tamgʻalash; jismoniy yoki yuridik shaxsga ularga ushbu maqomdan oʻz faoliyatini reklama qilishda foydalanish huquqini berish;jismoniy yoki yuridik shaxs faoliyati bilan bogʻliq tadbirlarni oʻtkazishga ruxsat berish;jismoniy yoki yuridik shaxslarga yuqorida belgilangan huquqlardan foydalanishda har qanday qurilish qilishni taqiqlash.Ushbu amaliyotni aholi va tadbirkorlar keng ommasiga yetkazish hamda respublikaning barcha hududlarida joriy etish choralarini koʻrish.2027-yil mayMablagʻ talab etilmaydiEkologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari8.5 ta yashil bogʻ va yashil jamoat parkini oʻz hisobidan barpo qilgan shaxslarga “Kelajak bunyodkori” davlat mukofotini berish tizimini joriy etish boʻyicha taklif kiritish. 2027-yil yanvarMablagʻ talab etilmaydiOʻrmon agentligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Adliya vazirligi9.“Yashil chipta” tizimini joriy etish. Bunda:samolyot, poyezd, metro va taksi yoʻnalishlarida marshrutning karbon izi (taʼsirini) ixtiyoriy ravishda kompensatsiya qilish imkoni berish;kompensatsiyadan tushgan mablagʻlarni Yashil xayriya jamgʻarmasiga oʻtkazish;ushbu mablagʻlarni faqat daraxt ekish va parvarishlash tadbirlariga yoʻnaltirishni inobatga olish.2026-yil iyunUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi va grant mablagʻlariTransport vazirligi,Ekologiya qoʻmitasi,manfaatdor vazirlik va idoralar10.Tuman va shaharlarning bosh rejalarining hamda taʼlim va sogʻliqni saqlash tashkilotlari yer maydonlarining kamida 30 foizi koʻkalamzorlashtirish hududlariga ajratilishini qatʼiy taʼminlash. Bunda quyidagilarni nazarda tutuvchi tegishli normativ-huquqiy hujjatlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish:loyihalanayotgan va amaldagi transport yoʻli chetlari yoki yoʻl yoqalariga daraxtlarni belgilangan tartibda ekish;koʻchatlar ekiladigan maydonlarni aniqlash;daraxt va butalar turlarini toʻgʻri tanlash;loyihalash va yil davomida parvarishlash;taʼlim va sogʻliqni saqlash tashkilotlari roʻyxati, ularning yer maydonlari toʻgʻrisidagi aniq maʼlumotlarni Ekologiya qoʻmitasiga taqdim qilish.2026-yil mayMablagʻ talab etilmaydiQurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi,Sogʻliqni saqlash vazirligi,Ekologiya qoʻmitasi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari,manfaatdor vazirlik va idoralar11.Yashil maydonlar jozibadorligini oshirish maqsadida daraxt va butalarni toʻgʻri parvarishlash uchun shakl berish hamda xavfsiz balandlikda ishlash tizimini joriy etish, shuningdek, daraxtlarni tuproq ildizi bilan koʻchirish, sanitar holatini diagnostika qilish va muntazam monitoringini amalga oshirish. Bunda:Davlat budjeti mablagʻlariEkologiya qoʻmitasiyashil maydonlar holatini oʻrganish, mavjud daraxt va butalarning turi, tarkibi, yoshi va sanitar holatini baholash hamda har bir maydon uchun parvarish, shakl berish va xavfsiz ishlash boʻyicha kalendar reja ishlab chiqish va amalga oshirish;2026-yil 1-iyunOʻrmon agentligi,Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligibalandlikda ishlovchi xodimlar uchun maxsus oʻquv dasturlari va sertifikatlashtirish tadbirlarini amalga oshirish;2026-yil sentabr-oktabrKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligizamonaviy individual himoya vositalari hamda balandlikda ishlash uskunalarini xarid qilishni taʼminlash.2026-yil dekabrBandlikka koʻmaklashish davlat jamgʻarmasi mablagʻlariIqtisodiyot va moliya vazirligi,Oʻrmon agentligi12.Qishloq xoʻjaligi va fermer xoʻjaliklari yer uchastkalarining chetlarida ihota daraxtzorlar barpo etish tartibi va majburiyatini belgilash. Bunda:qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish uchun yerni ijaraga berish boʻyicha shartnomada ihota daraxtzorlar barpo etish majburiyatini kiritish;shartnomaning ushbu talabi 2 yil davomida bajarilmagan taqdirda, yer ijarasi toʻgʻrisidagi shartnomani bekor qilish uchun asos boʻlishini belgilash;qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini joylashtirish rejasida ihota daraxtzorlarni barpo etish uchun yer uchastkasi ajratilishini hisobga olish.2026-yil avgustMablagʻ talab etilmaydiQishloq xoʻjaligi vazirligi,Oʻzbekiston fermerlari kengashi,Ekologiya qoʻmitasi13.Yashil bogʻ, yashil jamoat parki, “yashil belbogʻ”, “yashil qoplama”, “yashil qalqon”, himoya oʻrmonzorlari, shuningdek, botanika, dendrologiya va galofit bogʻlari, poligonlar rekultivatsiyasi, sunʼiy koʻl va hovuzlar, shaharlarning yashil master rejasi va boshqa ekologik loyihalarning loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish uchun jalb qilinadigan “Yashil loyiha” loyihalash institutini Yagona yetkazib beruvchilar reyestriga kiritish.Bir oy muddatdaMablagʻ talab etilmaydiSanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi14.“Yashil bogʻlarni boshqarish oʻrmon ilmiy-tajriba markazi” davlat muassasasi tomonidan Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) hududidagi yashil maydonlar va unga tutash hududda eksperimental va oʻquv-tajriba maqsadlari uchun tashkil etilgan dendrologiya bogʻi va “Astronomiya” jamoat parkini saqlash va parvarishlash hamda moddiy-texnika bazasini mustahkamlash ishlarini amalga oshirish.doimiyUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlariOʻrmon agentligi15.Ohangaron tumanida joylashgan “Ovjazsoy-Moviy togʻlar” milliy tabiat bogʻiga olib boruvchi avtomobil yoʻllarini taʼmirlash va rekonstruksiya qilish, yoʻl boʻyi muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlarini tartibga keltirish, yoʻl belgilari va koʻrsatkichlarini oʻrnatish.2026-2027-yillarIjrochilar mablagʻlariToshkent viloyati hokimligi,Avtomobil yoʻllari qoʻmitasimanfaatdor vazirlik va idoralar16.Ohangaron tumanida joylashgan “Ovjazsoy-Moviy togʻlar” milliy tabiat bogʻida quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish:yengil konstruksiyali zamonaviy tashrif markazlarini (Visitor center), savdo nuqtalari va ekokoʻrgazmasini yogʻoch binolaridan tashkil etish va ularning uzluksiz hamda samarali faoliyatini taʼminlash; eko-yoʻlaklar (ekologik marshrutlar)ni tashkil etish, ularni zarur infratuzilma (yoʻl koʻrsatkichlar, dam olish nuqtalari, kuzatuv maydonchalari, qoʻriqlash postlari) bilan jihozlash;hududni kompleks obodonlashtirish, sanitariya-gigiyena holatini yaxshilash, koʻkalamzorlashtirish ishlarini kengaytirish, shuningdek, dam olish uchun moʻljallangan hududlar, sanitariya uzellari, chiqindilarni yigʻish va saralash tizimlarini amalga oshirish.Bunda, yuqorida nazarda tutilayotgan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun pudrat tashkilotlarini elektron tender (“e-tender”) platformasi orqali tanlab olish.2026-yil dekabrUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlariEkologiya qoʻmitasi,manfaatdor vazirlik va idoralar17.Ohangaron tumanida joylashgan “Ovjazsoy-Moviy togʻlar” milliy tabiat bogʻidan tashqaridagi yer uchastkalarida turistik xizmatlar (bioxilma-xillikka taʼsir koʻrsatmagan holda glemping, kemping va boshqa xizmatlar) maqsadida “E-auksion” elektron savdo platformasi orqali belgilangan tartibda realizatsiya qilish.2026-yil may — dekabrMahalliy budjet mablagʻlariToshkent viloyati hokimligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikdaII. Oʻrmonlarni barpo etish, qayta tiklash, kengaytirish, muhofaza qilish, qoʻriqlash, oʻrmondan qoʻshimcha foydalanish18.“Ilm-loyiha-amaliyot” zanjirida zamonaviy koʻchatxonalar tashkil etish. Bunda:nihol yetishtirishda intensiv usulga, koʻchat yetishtirishda yopiq ildizli tizimga bosqichma-bosqich toʻliq oʻtish;xorijiy investorlar va tadbirkorlik subyektlarini keng jalb qilish, koʻchatxonalarni toʻliq suv tejovchi tizimlar, issiqxonalar va “net house” usulidagi maydonlar bilan jihozlash;xorijiy investorlar bilan hamkorlikda intensiv niholxona tashkil etish, “smart” issiqxonalar tashkil etish, maxsus konteynerlarda yirik hajmli manzarali koʻchatlarni yetishtirish;koʻchatxonalarda oʻrmon barpo etish uchun suvsizlik, qurgʻoqchilik va shoʻrga chidamli, shu bilan birga tadbirkorlar va aholi uchun noyob daraxt va buta koʻchatlarini yetishtirish.2026-yil kuz mavsumidan boshlab,doimiyUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi, mahalliy budjet mablagʻlari,xalqaro grantlarOʻrmon agentligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari19.Togʻ oʻrmonlarini kengaytirish va yer eroziyasiga qarshi kurashish. Bunda:Jahon banki mablagʻlariOʻrmon agentligi,Jizzax, Namangan, Qashqadaryo, Samarqand, Sirdaryo, Surxondaryo viloyatlari hokimliklariterrasa usulida oʻrmon barpo etish uchun yer uchastkalarini tanlash va tayyorlash;2026-yil oktabrtogʻ oldi hududlarda, jarlik va qiyaliklarda eroziyaning oldini olish maqsadida 2026-yilda 305 gektar maydoniga 2028-yilgacha bosqichma-bosqich daraxt va buta koʻchatlarini ekish.2026 — 2028-yillar kuz-qish mavsumida20.Avtomobil yoʻllari va temir yoʻllar atrofida “yashil belbogʻ”lar barpo etish. Bunda:Ijrochilar mablagʻlari, qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mablagʻlarAvtomobil yoʻllari qoʻmitasi,“Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ,Kadastr agentligiyoʻl atrofidagi boʻsh va koʻkalamzorlashtirish mumkin boʻlgan yerlarni aniqlash, aniqlangan yer maydonlari uchun xarita va kadastr hujjatlarini tayyorlash;2026-yil avgust“yashil belbogʻ” loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqish;2026-yil noyabrloyiha-smeta hujjatlari asosida “yashil belbogʻ”lar barpo etish;2027-yil bahor mavsumida“yashil belbogʻ” doirasida ekilgan daraxt va butalarni muntazam parvarish, zararkunandalarga qarshi kurashish va qurigan daraxtlar oʻrnini oʻz vaqtida toʻldirish.doimiy21.Atrof-muhitga taʼsiri boʻyicha I va II toifaga kiruvchi sanoat korxonalari va ularga tutash hududlarda jami 10 million tup koʻchatdan iborat “yashil belbogʻ”lar barpo etish. Bunda:tuproq-iqlim sharoitiga mos mahalliy va tez oʻsuvchi daraxt hamda buta koʻchatlarini ekish;sugʻorish va parvarish ishlarini samarali tashkil etish uchun zamonaviy tomchilatib sugʻorish va suv tejovchi texnologiyalarni joriy etish.2026-2027-yillar bahor va kuz mavsumlaridaTadbirkorlik subyektlari mablagʻlariIqtisodiyot va moliya vazirligi,xoʻjalik birlashmalari,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari22.Bolgariyaning “S.E.E. Nolding Ltd.” — “Acta” kompaniyasi bilan hamkorlikda 50 ming gektarda oʻrmon barpo etish va 500 ming gektarda tabiiy tiklanishga koʻmaklashish tadbirlarining dastlabki bosqichini boshlash.2027-2028-yillarInvestitsiya dasturi asosidaOʻrmon agentligi23.Ekologik toza va organik mahsulotlar yetishtirishni yoʻlga qoʻyish uchun agrooʻrmonchilik loyihalarini amalga oshirish. Bunda:dorivor, asal, rezavorlar yetishtirishga ixtisoslashgan oʻrmon barpo etish loyihalarini amalga oshirish; “energetik” oʻrmonlar, yaʼni sanoatbop daraxtlar plantatsiyalarini yaratish;oʻrmon xoʻjaliklarida organik oʻgʻitlar zaxiralarini yaratish, bunda biogumus ishlab chiqarishni tashkil etish;pistazorlar maydonini kengaytirish, bunda erta hosilga kiruvchi serhosil navlaridan tomchilatib sugʻorish tizimini joriy qilgan holda plantatsiyalar tashkil etish;oʻrmon fondi yerlarida ekoturizmni rivojlantirish.2027-yil 1-yanvardan boshlab,doimiyJahon banki mablagʻlariOʻrmon agentligi,viloyatlar hokimliklari24.Oʻrmonlarni muhofaza qilish va qoʻriqlash tadbirlarini kuchaytirish. Bunda:oʻrmonlarning yongʻin xavfi mavjud hududlariga oʻrmon nazorat minoralari oʻrnatish:oʻrmonzorlar va butazorlarda yongʻinga qarshi “yoʻllar” (polosa) qurish:yongʻinlar, zararkunanda va kasalliklarni aniqlash, oldini olish va ularni bartaraf etishda zamonaviy texnologiyalardan keng foydalanish.2026-yildan boshlab, doimiyUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi, mahalliy budjet, xalqaro moliya institutlari mablagʻlariOʻrmon agentligi,Favqulodda vaziyatlar vazirligi,Ekologiya qoʻmitasi,Qishloq xoʻjaligi vazirligiRespublika oʻrmonlarini himoya qilish boʻyicha mavjud normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish boʻyicha taklif ishlab chiqish.2026-yil dekabr25.2026-yilda Navoiy viloyatining Konimex va Tomdi hamda Toshkent viloyatining Quyi Chirchiq, Ohangaron, Parkent tumani “Saksonota” va “Toshkent” davlat oʻrmon xoʻjaliklarida qurib bitkazilgan va yangidan boshlangan sugʻorish quduqlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish. Bir oy muddatdaMablagʻ talab etilmaydiOʻrmon agentligiQurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasiIII. Choʻllanishning oldini olish va unga qarshi kurashish26.Jahon banki va xalqaro ekspertlar bilan hamkorlikda 2040-yilgacha choʻllanishga qarshi kurashish strategiyasini ishlab chiqish.Bunda:qurgʻoqchilik taʼsirini yumshatish va xavfini boshqarish;erta ogohlantirish tizimini joriy etish orqali qum-chang boʻronlarini boshqarish;2 million gektar yerlarda “yashil qoplama”lar barpo etish;10 ming tonna choʻl oʻsimliklarining urugʻlarini tayyorlash;30 million dona choʻl oʻsimliklarining nihol va koʻchatlarini yetishtirish;shoʻr va suvsizlikka chidamli choʻl oʻsimliklaridan galofit va kserofit bogʻlarini tashkil etish nazarda tutiladi.Shuningdek, respublikada choʻllanish bilan bogʻliq barcha masalalarni qamrab olish.2027-yil iyunMablagʻ talab etilmaydiEkologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Tashqi ishlar vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar27.Oʻzbekistonning choʻl hududlaridagi oʻrmon fondi yerlarini xatlovdan oʻtkazish. Bunda:aerokosmik suratlar yordamida oʻrmon fondi yerlarining ortofotoplanlarini yaratish;tabiiy choʻl-yaylov va pichanzorlarda geobotanik tadqiqotlar oʻtkazish;choʻllangan va degradatsiyaga uchragan yerlarning raqamli xaritalarini ishlab chiqish;choʻl hududlarida oʻsimlik dunyosi areali, koʻp yillik ozuqabop va dorivorlik xususiyatlariga ega oʻsimliklar turlari aniqlash;oʻrmon choʻl yerlarini “UzKAD” elektron tizimiga kiritish;oʻrmon fondi yerlarining doimiy monitoringini yuritish nazarda tutiladi.2027-yil dekabrIjrochilar mablagʻlariOʻrmon agentligi,Kadastr agentligi,Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari28.Tuproq sifatini yaxshilash va yer unumdorligini oshirish maqsadida respublika boʻyicha degradatsiyaga uchragan va choʻllangan hududlar boʻyicha milliy baholash mezonlari hamda koʻrsatkichlarini ishlab chiqish.2026-yil dekabrIjrochilar mablagʻlariQishloq xoʻjaligi vazirligi,Iqtisodiyot va moliya vazirligi,Ekologiya qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar29.Transchegaraviy qum-chang boʻronlarini oldini olish boʻyicha yagona konsepsiya ishlab chiqish.Bunda davlatlararo muzokaralar olib borish, institutsional mexanizm, transchegaraviy qum-chang boʻronlari hosil boʻladigan hududlarni aniqlash va xaritalash, ilmiy asoslangan kurashish choralari, choʻl oʻsimliklari urugʻchiligi va koʻchatchiligi bazalarini yaratish, “yashil qoplama”larni barpo etishni jadallashtirish.2026-yil dekabrIjrochilar mablagʻlariEkologiya qoʻmitasi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Tashqi ishlar vazirligi,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Buxoro, Surxondaryo, Navoiy, Xorazm viloyatlari hokimliklari30.Choʻllanishga qarshi kurashish va choʻl iqtisodiyotini rivojlantirish boʻyicha Markaziy Osiyo mintaqaviy qoʻshma ilmiy-tadqiqot markazining Xitoy bilan hamkorlikni kuchaytirish. Bunda:Qonunchilikda taqiqlanmagan manbalar,xalqaro grantlarEkologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Tashqi ishlar vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralar“Bir makon — bir yoʻl” tashabbusi doirasida choʻl hududlarida yashil maydonlarni kengaytirish, ilmiy salohiyatni rivojlantirish, tajribalar almashish, markaz ishtirokida konferensiya va seminarlar tashkil etish boʻyicha dastur loyihasini ishlab chiqish hamda bosqichma-bosqich amalga oshirish;2027-yil martMarkaz koʻmagida amalga oshiriladigan va Oʻzbekistonda choʻl hududlari ekotizimini yaxshilashga qaratilgan ilmiy-innovatsion va yirik loyihalar roʻyxatini shakllantirish.2027-yil sentabr31.Urugʻlarni kapsula koʻrinishida qanotsizlantirib sepish tizimini yoʻlga qoʻyish. Bunda:Umummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi va grant mablagʻlariOʻrmon agentligi,Ekologiya qoʻmitasi,manfaatdor vazirlik va idoralarchoʻl oʻsimliklari urugʻlarini agroparvoz texnologiyasi asosida ekish tizimini yoʻlga qoʻyish;2027-yil noyabr-dekabr,urugʻlarni aniq manzillarga uchirib tashlash orqali katta maydonlarda tez va samarali oʻrmonlarni tiklash.2028-yil bahor, kuz-qish mavsumida32.Oʻrmon xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot instituti olimlari tomonidan “yashil qoplama”larni yaratishda suv saqlovchi gidrogel qoʻllash orqali choʻl va yaylov oʻsimliklari koʻkaruvchanligini oshirish boʻyicha bajarilgan ilmiy loyiha natijalarini respublikamizning boshqa choʻl hududlarida (Buxoro, Navoiy, Xorazm viloyatlari) qoʻllash hamda sinovdan oʻtkazish.2026-2027-yillarIlmiy va amaliy loyihalar doirasidaOʻrmon agentligi,Buxoro, Navoiy, Xorazm viloyatlari hokimliklari,manfaatdor vazirlik va idoralar33.Fransiya taraqqiyot agentligi bilan hamkorlikda Qoraqalpogʻiston Respublikasining 9 ta tumanida kredit mablagʻlari hisobiga degradatsiyaga uchragan yerlarni tiklash loyihasini amalga oshirish. Bunda:Mahalliy budjet, xalqaro moliya tashkilotlari mablagʻ va grantlariOʻrmon agentligi,Tashqi ishlar vazirligi,Ekologiya qoʻmitasi,manfaatdor vazirlik va idoralarloyiha doirasida tadbirlarni amalga oshirish boʻyicha texnik-iqtisodiy asosni ishlab chiqishni yakunlash;2026-yil dekabrkoʻzda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish, jumladan, 20 ming gektar “yashil belbogʻ”lar tarmogʻini tashkil etish, 6 ming gektarda agrooʻrmonchilikni barpo etish, 2 ta trening markazini tashkil etish, 6 ming nafar doimiy va mavsumiy ish oʻrinlarini yaratish loyihasini boshlash.2027-yil aprel — dekabr34.Choʻllanishga qarshi kurashish konvensiyasi tomonlar konferensiyasining 17-yigʻilishida Oʻzbekiston delegatsiyasining ishtirok etishini taʼminlash. 2026-yil avgustXalqaro moliya tashkilotlari mablagʻ va grantlariEkologiya qoʻmitasi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Tashqi ishlar vazirligi,Oʻrmon agentligiShuningdek, Choʻllanishga qarshi kurashish konvensiyasi tomonidan tashkil etilgan “Markaziy Osiyo+Rossiya” davlatlararo ishchi guruhida “Global yer istiqbollari” loyihasini ishlab chiqish.2027-2028-yillar35.Qozogʻiston Respublikasi bilan birgalikda Qoraqalpogʻiston Respublikasida choʻl va yaylov ozuqa oʻsimliklari koʻchatlarini yetishtirish boʻyicha mintaqaviy markazni tashkil etish.2027-yil davomidaMablagʻ talab etilmaydiEkologiya qoʻmitasi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Tashqi ishlar vazirligi,manfaatdor vazirlik va idoralarIV. Mamlakatimizda yashillik darajasini oshirish uchun irrigatsiya-drenaj tizimlarining barqaror ishlashini taʼminlash36.Shahar va tumanlar kesimida “yashil” suv balansini shakllantirish va mavjud tarmoqlarni raqamlashtirish. Bunda:Ijrochilar mablagʻlari,xalqaro grantlar, qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mablagʻlarQurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi,Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi,Ekologiya qoʻmitasi,Suv xoʻjaligi vazirligi,Qoraqalpogʻiston RespublikasiVazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarihar bir shahar va tuman kesimida yerosti suvlari, suv omborlari, daryo va kanallardan keladigan suv hajmi, yomgʻir suvlari, qayta ishlangan oqova suvlardan yashillikka ajratiladigan qismini aniqlash;2026-yil avgustmavjud yashil maydonlarning suvga boʻlgan ehtiyojini (daraxtzor, bogʻlar, parklar) aniq hisoblash;2026-yil dekabryashil hududlarning suv olish nuqtalari boʻyicha maʼlumotlarni geoaxborot tizimlarining (irrigatsiya-drenaj tarmoqlari, nasos stansiyalari, suv taqsimlash inshootlari) GPS koordinatalari asosida raqamlashtirish va Situatsion markaz platformalariga integratsiya qilish;2027-yil marthar bir hudud uchun qurgʻoqchil va yogʻingarchilik yillariga ajratgan holda “Yashil” suv balansi pasportini shakllantirish.2027-yil avgust37.Aholi yashash hududlarida ekologik barqarorlikni taʼminlash va yashil makon ulushini oshirish maqsadida xalqaro ekologik standartlar (ISO 14001, ISO 37120 va boshqalar) talablariga muvofiq landshaft va koʻkalamzorlashtirish ishlarini tashkil etish.Bunda yashil hududlar tarkibida mahalliy iqlim va tuproq sharoitiga mos oʻsimlik turlarini joriy etish, suv tejovchi va qayta tiklanadigan sugʻorish texnologiyalarini qoʻllash, bioxilmaxillikni saqlash hamda aholi uchun qulay ekologik muhit yaratish choralari amalga oshiriladi.Ushbu jarayonda xalqaro tajriba asosida yashil hududlarning ekologik samaradorlik koʻrsatkichlari baholanib, milliy va mahalliy rivojlanish dasturlariga integratsiya qilinadi.doimiyMablagʻ talab etilmaydiEkologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Qoraqalpogʻiston RespublikasiVazirlar Kengashi,viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari38.Botanika va dendrologiya yoʻnalishida tabiat bogʻlari bilan talaba va maktab oʻquvchilarini tanishtirish uchun “Smart flora” dasturini ishlab chiqish. Bunda:har bir oʻsimlik va daraxt turlarini rasmi, bargi orqali identifikatsiya qilish tizimini tashkil qilish;QR pasporti (turi, yoshi, geolokatsiya, parvarish jurnali)ni joriy etish;dasturda oʻsimlik va daraxtlarning kasallik turlari, ularni davolash usullari, sugʻorish meʼyorlari va zararkunandalarga qarshi kurashish tadbirlari boʻyicha maʼlumotlar bazasini shakllantirish;maʼlumotlar bazasini “yashilmakon.eco” platformasi bilan integratsiya qilish orqali monitoring tizimini ishlab chiqish. 2026-2027-yillarUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlari, qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan mablagʻlarEkologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Raqamli texnologiyalar vazirligi,Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Fanlar akademiyasi39.Taʼlim-ilm-fan va jamoat ishtirokini institutsionallashtirish. Bunda:“yashil” texnikumlar bilan dual taʼlim dasturini (amaliy mashgʻulotlar, stajirovkalar, modul kurslarini) yaratish;botanika va dendrologiya bogʻlaridan maktab va texnikum talabalari uchun “Bir sinf — bir daraxt” yoki “Talabalar bogʻi” maydonlarini ajratish va unda ekiladigan daraxt va butalarni oʻquvchi va talabalar nomiga tamgʻalash;qiziquvchilar uchun qisqa interaktiv videomateriallar tayyorlash va bogʻlarga kirishda katta monitor orqali tanishtiruv tashkil qilish;botanika bogʻlarida ekskursiya va festivallar tashkil qilish;mahallalardagi yoshlar yetakchilari tomonidan har oyda kamida bir marta botanika va dendrologiya bogʻlarida ekotadbirlar tashkil qilish;ommaviy axborot vositalari tomonidan botanika va dendrologiya bogʻlari faoliyatini ommaga keng yoritish.2026-2027 oʻquv yilidan boshlab doimiyMablagʻ talab etilmaydiOliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi,Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi,Yoshlar ishlari agentligi,Ekologiya qoʻmitasiV. Respublikada oʻrmonchilik sohasida urugʻchilikni rivojlantirish hamda dorivor oʻsimliklar turlarini kengaytirish40.Noyob turdagi oʻrmon va dorivor oʻsimliklarning holatini oʻrganish, madaniylashtirish, urugʻlik hamda genetik banklarini yaratish va xaritalash yoʻnalishlarida tadqiqotlar olib borish.Yoʻqolib ketish xavfi ostida boʻlgan oʻrmon va dorivor oʻsimliklarning turi, tarkibini aniqlash hamda ularning tarqalish areallarini oʻrganish, xaritalash.Yovvoyi holda oʻsadigan noyob dorivor oʻsimliklar bioekologiyasini oʻrganish va ularni madaniylashtirish boʻyicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqish.Noyob turdagi oʻrmon va dorivor oʻsimliklarning genbankini yaratish boʻyicha hamkorlikda tadqiqotlar olib borish.2026-2027-yillarDavlat budjeti mablagʻlari,xalqaro grantlarOʻrmon agentligi,Ekologiya qoʻmitasi,Fanlar akademiyasi,manfaatdor vazirlik va idoralar41.Istiqbolli dorivor oʻsimliklarni “in-vitro” usulida koʻpaytirish texnologiyasini ishlab chiqish va joriy etish.Istiqbolli dorivor oʻsimliklar turlarini jadal koʻpaytirish boʻyicha ilmiy loyiha takliflarini ishlab chiqish va amalga oshirish.“In-vitro” usulida koʻpaytirilgan istiqbolli dorivor oʻsimliklardan madaniy plantatsiyalar barpo etish.2026-2027-yillarDavlat budjeti mablagʻlari,xalqaro grantlarOʻrmon agentligi,Ekologiya qoʻmitasi,Fanlar akademiyasi,manfaatdor vazirlik va idoralar42.Oʻrmon sohasida urugʻchilikni rivojlantirish:oʻrmon urugʻchiligi sohasini oʻrganish va tahlil qilish asosida muammolarni aniqlash;2026-yil dekabrMablagʻ talab etilmaydiOʻrmon agentligi,Ekologiya qoʻmitasi,Fanlar akademiyasi,manfaatdor vazirlik va idoralaroʻrmon urugʻchiligi sohasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida tegishli qaror loyihasini ishlab chiqib, vazirlik va idoralar bilan kelishish;2027-yil aprelqaror loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritish.2027-yil iyun43.Toshkent botanika bogʻiga introduksiya qilingan noyob turdagi daraxt va buta urugʻchilik genofondini yaratish.Botanika bogʻida mavjud va introduksiya qilingan noyob turdagi manzarali, oʻrmon daraxt-buta turlari urugʻlarini jamgʻarish, nihollarini yetishtirish.Mazkur turlarning koʻchatlarini oʻrmon xoʻjaliklarida ekish, koʻpaytirish, koʻchatchiligini yoʻlga qoʻyish va doimiy urugʻchilik maydonlarini tashkil etish.2026-2027-yillarDavlat budjeti mablagʻlari,xalqaro grantlarOʻrmon agentligi,Fanlar akademiyasi,manfaatdor vazirlik va idoralarVI. Hududlarda botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil qilish44.Loyiha va pudrat tashkilotlarini elektron tender (“e-tender” platformasi) savdolarida tanlab olish orqali Andijon, Namangan, Fargʻona viloyatlari hokimliklari zaxirasidagi yerlar maydonlarida zamonaviy dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil etish. Bunda:2026 — 2028-yillarUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlariAndijon, Namangan va Fargʻona viloyatlari hokimliklari,Ekologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Kadastr agentligi,Fanlar akademiyasiAndijon, Namangan va Fargʻona viloyatlari hokimliklari zaxirasidagi yer uchastkalari dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil etish maqsadida Ekologiya qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkaziladi hamda Kadastr agentligi tomonidan kadastr hujjatlari rasmiylashtiriladi;2026-yil oktabrzarur hollarda yer toifasini oʻzgartirish boʻyicha Hukumat komissiyasiga tegishli taklif kiritiladi;Qonunchilikda belgilangan muddatdabotanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish uchun ajratilgan yer maydonlarining yoʻl va sugʻorish infratuzilmasi joylashuvi aniqlanadi;2026-yil dekabrbotanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish uchun loyihasi-smeta hujjatlari ishlab chiqiladi;2027-yil fevralloyiha-smeta hujjatlariga asosan botanika va dendrologiya bogʻlari tashkil etiladi.2028-yil dekabr45.Loyiha va pudrat tashkilotlarini elektron tender (“e-tender” platformasi) savdolarida tanlab olish orqali Buxoro, Navoiy, Surxondaryo va Qashqadaryo viloyatlari hokimliklarining zaxira yer maydonlarida zamonaviy dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil etish. Bunda:2026 — 2028-yillarUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlariBuxoro, Navoiy, Surxondaryo, va Qashqadaryo viloyatlari hokimliklari,Ekologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Kadastr agentligi,Fanlar akademiyasiBuxoro, Navoiy, Surxondaryo va Qashqadaryo viloyatlari hokimliklari zaxirasidagi yer uchastkalari dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil etish maqsadida Ekologiya qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkaziladi hamda Kadastr agentligi tomonidan kadastr hujjatlari rasmiylashtiriladi;2026-yil oktabrzarur hollarda yer toifasini oʻzgartirish boʻyicha Hukumat komissiyasiga tegishli taklif kiritiladi;Qonunchilikda belgilangan muddatdabotanika va dendrologiya bogʻini tashkil etish uchun ajratilgan yer maydonlarining yoʻl va sugʻorish infratuzilmasi joylashuvi aniqlanadi;2026-yil dekabrbotanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish uchun loyiha-smeta hujjatlari ishlab chiqiladi;2027-yil fevralloyiha-smeta hujjatlariga asosan botanika va dendrologiya bogʻlari tashkil etiladi.2028-yil dekabr46.Loyiha va pudrat tashkilotlarini elektron tender (“e-tender” platformasi) savdolarida tanlab olish orqali Jizzax, Sirdaryo va Samarqand viloyatlari hokimliklari zaxirasidagi yer maydonlarida zamonaviy dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil etish. Bunda:2027-2028-yillardaUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlariJizzax, Sirdaryo, va Samarqand viloyatlari hokimliklari,Ekologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Kadastr agentligi,Fanlar akademiyasiJizzax, Sirdaryo va Samarqand viloyatlari hokimliklari zaxirasidagi yer uchastkalari dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil etish maqsadida Ekologiya qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkaziladi hamda Kadastr agentligi tomonidan kadastr hujjatlari rasmiylashtiriladi;2027-yil yanvarzarur hollarda yer toifasini oʻzgartirish boʻyicha Hukumat komissiyasiga tegishli taklif kiritiladi;Qonunchilikda belgilangan muddatdabotanika va dendrologiya bogʻini tashkil etish uchun ajratilgan yer maydonlarining yoʻl va sugʻorish infratuzilmasi joylashuvi aniqlanadi;2028-yil martbotanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish uchun loyiha-smeta hujjatlari ishlab chiqiladi;loyiha-smeta hujjatlariga asosan botanika va dendrologiya bogʻlari tashkil etiladi.2028-yil sentabr47.Loyiha va pudrat tashkilotlarini elektron tender (“e-tender” platformasi) savdolarida tanlab olish orqali Toshkent va Xorazm viloyatlari hokimliklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi zaxirasidagi yer maydonlarida zamonaviy dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil etish. Bunda:2027-2028-yillarUmummilliy ekologik muammolarni bartaraf etish davlat maqsadli jamgʻarmasi mablagʻlariToshkent va Xorazm viloyatlari hokimliklari,Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi,Ekologiya qoʻmitasi,Oʻrmon agentligi,Qishloq xoʻjaligi vazirligi,Kadastr agentligi,Fanlar akademiyasiToshkent va Xorazm viloyatlari hokimliklari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi zaxirasidagi yer uchastkalari dendrologiya va botanika bogʻlarini tashkil etish maqsadida Ekologiya qoʻmitasi tasarrufiga oʻtkaziladi hamda Kadastr agentligi tomonidan kadastr hujjatlari rasmiylashtiriladi;2027-yil iyunzarur hollarda yer toifasini oʻzgartirish boʻyicha Hukumat komissiyasiga tegishli taklif kiritiladi;Qonunchilikda belgilangan muddatdabotanika va dendrologiya bogʻini tashkil etish uchun ajratilgan yer maydonlarining yoʻl va sugʻorish infratuzilmasi joylashuvi aniqlanadi;2027-yil noyabrbotanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish uchun loyiha-smeta hujjatlari ishlab chiqiladi;loyiha-smeta hujjatlariga asosan botanika va dendrologiya bogʻlari tashkil etiladi.2028-yil fevral